Andrea Bocelli

[Hoang Thy Mai Thao]

RFI - THỨ BẢY 16 THÁNG HAI 2013

Andrea Bocelli : Đam mê êm đềm nhạc tình La tinh



Tuấn Thảo
Besame Mucho, một trong những ca khúc tuyệt đỉnh của dòng nhạc trữ tình La Tinh từng được Andrea Bocelli ghi âm vào năm 2006. Đầu năm nay, danh ca tenor người Ý trở lại với một album mới mang tựa đề Passione (Đam Mê), đưa bao tình nhân vào cõi hương trầm, nơi thì thầm của dư âm, bóng hình lạc chốn xa xăm cho nhạc tình thêm sâu đậm.

Tập nhạc Đam Mê có thể được xem như là phần tiếp nối của các album trước như Romanza (Chuyện tình) và Amore (Tình Yêu). Album này cũng đánh dấu 20 năm sự nghiệp của Andrea Bocelli, kể từ cái ngày anh đoạt giải nhất tại liên hoan ca nhạc San Remo, ra mắt album đầu tay với tựa đề Biển đêm yên tĩnh (Il Mare Calmo della Sera).

Đúng với tên gọi của nó, album đề tựa Đam Mê bao gồm tất cả là 18 ca khúc kinh điển của dòng nhạc lãng mạn trữ tình, thể hiện qua 5 thứ tiếng khác nhau là Anh, Ý, Pháp, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Trong số 18 ca khúc này, có 4 bản song ca ghi âm với các giọng ca tên tuổi ăn khách hiện giờ.

Chẳng hạn như Jennifer Lopez song ca với anh nhạc phẩm Quizas, Quizas, Nelly Furtado trong bản nhạc Corcovado, Chris Botti hát chung bài When I Fall In Love và một bài song ca ảo La Vie en Rose - Cuộc đời màu hồng, trong đó giọng ca của Andrea Bocelli nhờ vào công nghệ âm thanh thời nay mà hòa quyện với tiếng hát của Edith Piaf, nhân 50 năm ngày giỗ của nữ danh ca người Pháp.


Tập nhạc mới của Andrea Bocelli đan xen nhiều thể loại : bán cổ điển, nhạc nhẹ, pop jazz và La Tinh. Nếu như trước đây, danh ca tenor người Ý đã từng thể hiện rất thành công nhạc phẩm tiếng Pháp Les Feuilles Mortes (Autumn Leaves trong tiếng Anh, còn lời tiếng Việt là Tình như lá rụng), thì lần này Andrea Bocelli chưa đủ say đắm, đậm đà trong Cuộc đời màu hồng, cách vuốt chữ chưa đủ quyến rũ mượt mà như ông hoàng Elvis trong bản nhạc Love Me Tender.

Đổi lại chất giọng tenor pinto của Andrea Bocelli, nhờ có âm vực sâu rộng, một làn hơi khỏe khoắn, cách nhã chữ đầy đặn, thật sự phát huy trọn vẹn trong cách thể hiện các bản nhạc La Tinh, trong cả hai thể điệu rumba và bossa nova, cho dù người yêu nhạc vẫn cảm nhận là anh hát tiếng Ý và tiếng Tây Ban Nha thoải mái hơn là tiếng Bồ Đào Nha.


Nhịp điệu càng khoan thai, tiết tấu càng chậm rãi, giọng ca của Andrea Bocelli càng tràn đầy sinh lực. Sức sống ấy tuy chưa hừng hực dục vọng cuồng nhiệt đam mê như Luis Miguel (chẳng hạn như trong bản Perfidia), nhưng đủ mạnh để thắp sáng ngọn nến con tim, để rồi trong những đoạn cao trào bùng cháy lửa tình trong đáy tâm hồn. Xúc cảm qua lối diễn đạt của Andrea Bocelli là một niềm đam mê êm đềm, không đốt hết luồng sinh khí trong ngắn ngủi khoảnh khắc, mà tựa như sóng ngầm xuất phát từ đáy sâu, từ từ dâng cao đến tột đỉnh triều cường.

Với một cách thể hiện như vậy, thử hỏi Andrea Bocelli làm sao mà không thành công. Từ khi tên tuổi của anh được gắn trên Đại lộ Danh vọng (Hollywood Walk of Fame) vào năm 2010, giọng ca tenor người Ý đã bán hơn 80 triệu album trên toàn thế giới. Tính đến nay anh đã ghi âm trong phòng thu 14 album đan xen nhạc pop với cổ điển. Bên cạnh đó, anh cũng đã thu thanh 9 vở kịch opera.


Về điểm này, các nhà phê bình trung thành với truyền thống nhạc kịch opera cho rằng Andrea Bocelli chẵng những non nớt tay nghề, mà còn chưa vững kinh nghiệm sàn diễn bằng các giọng ca tenor bậc đàn anh như Pavarotti, Dominguez và Carreras. Điều này cũng dễ hiểu vì những nghệ sĩ hát opera ngoài việc ca hát, còn phải biết diễn kịch.

Chính cái kinh nghiệm đứng trên sân khấu giúp cho cách thể hiện của họ trở nên tinh tế, sắc sảo hơn. Trong trường hợp của Andrea Bocelli, do bị khiếm thị, cho nên anh chủ yếu ghi âm các vở kịch opera trong studio, chứ ít khi nào mà được diễn trực tiếp toàn bộ tác phẩm trên sân khấu. Dù muốn hay không thì Andrea Bocelli khó mà rung cảm tùy hứng, theo phản hồi trực tiếp từ phía khán giả.

Gần đây, danh ca tenor người Tây Ban Nha Placido Domingo có trình làng một tập nhạc bao gồm là các bản tình ca vang bóng một thời. Placido Domingo hát nhạc nhẹ nhưng với kỹ thuật luyện thanh của nhạc kịch opera. Trong khi Andrea Bocelli, khi hát nhạc bán cổ điển, thường chọn lối thể hiện thuần chất nhạc nhẹ. Có lẽ cũng vì thế mà đối với đa số người nghe, các bản nhạc của anh dễ lọt tai hơn.


Còn trong thể loại La Tinh, ngoài việc đòi hỏi nơi người diễn một cách hát tròn vành rõ chữ, ít có nuốt chữ nén câu như trong tiếng Pháp, các bản nhạc La Tinh còn rất quan trọng trong lối hòa âm phối khí. Chẳng hạn như phiên bản Besame Mucho của Cesaria Evora phá cách trong lối phân đoạn ngắt câu, hòa âm tối thiểu, phối khí mộc mạc, trong khi phiên bản của Andrea Bocelli thì lại dào dạt du dương, quyền quyện lớp lớp.

Trên tập nhạc Passione (Đam Mê), danh ca tenor người Ý chọn lối thể hiện các bản nhạc tình La Tinh đúng với phong cách của người Nam Mỹ : Rumba trữ tình ở chỗ tha thiết lã lơi, bossa nova lãng mạn trong cách nhấn nhịp mềm mại, đảo phách khoan thai. Nguyên dàn kèn đồng hợp với bộ gõ, vĩ cầm réo rắc nhung nhớ, ghi ta lưu luyến thẫn thờ.

Nói rằng tập nhạc này hay hơn các album trước có lẽ cũng không đúng, vì điều đó còn tùy theo cảm nhận của người nghe, nhưng tập nhạc này hợp với gu nghe nhạc của người Việt. Nghe album này, ta có cảm tưởng lạc vào cõi ngầm, nơi đam mê thổn thức tiếng thầm, nơi con tim mệt nhoài say đắm.

[Hoang Thy Mai Thao]