Truyện Ngắn - Nguyên Nhung

[Camly]

Cơn Bão Rớt

Tôi tên Uyên, tên của một loài chim cô đơn, đứa trẻ mồ côi lớn lên bằng sự thương yêu cuả các nữ tu trong một Nữ Tu Viện tại Ðà Lạt.
Tu Viện có khu nội trú dành cho những nữ sinh con nhà giàu, nhưng đấy chỉ là phương tiện để nhà Dòng lấy lợi tức sinh sống và làm việc bác ái. Suốt một thời ấu thơ, tôi và một số những đứa trẻ bị cha mẹ bỏ rơi, bơ vơ không nơi nương tựa, đã nhận được sự chăm sóc trìu mến cuả những tấm lòng nhân hậu của các bà sơ áo trắng.
Nếu không rời bỏ khu nội trú của nhà Dòng, thích tự lập đi làm để nuôi thân, chưa chắc tôi đã gặp Vĩnh, để đâu biết rằng từ đấy tôi đã theo chàng đi vào vùng phong ba, bão táp của tình yêu.

Năm đã khôn lớn, tôi có hỏi về cha mẹ mình, tôi được Soeur Jacqueline kể lại cho nghe đôi chút về cha mẹ tôi, vì Soeur là người đầu tiên đón nhận, săn sóc tôi như một người mẹ hiền. Một người đàn bà giúp việc cho gia đình cuả ông bà ngoại tôi, bồng đến tu viện một đưá bé gái chưa đầy tháng vào một ngày cuối Thu Ðà Lạt.

Theo lời Soeur Jacqueline, cha tôi là một người trí thức yêu nước, trước khi theo kháng chiến đi hoạt động bí mật, đã để lại tôi trong bụng một cô gái con nhà giàu, có tiếng tăm. Mối tình lãng mạn mà kết quả là sau khi sinh tôi ra, mẹ tôi đã bị ông bà ngoại bắt kết hôn với một người Pháp rồi theo chồng về nước. . .

Tôi chẳng trách gì cha mẹ, cha tôi vì lý tưởng mà dấn thân vào con đường nguy hiểm, trước cảnh "quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách". Mẹ tôi trẻ người non dạ, bị áp lực gia đình mà đành đoạn lià con để rồi cũng bơ vơ nơi xứ lạ quê người. Soeur Jacqueline nói với tôi như vậy, để an ủi tôi rằng dù sao tôi là kết hợp dòng máu của một người đàn ông quả cảm, với một người đàn bà xinh đẹp, con nhà danh giá.

Nếu có trách chăng thì chỉ trách ông bà ngoại tôi đã áp lực quá lớn để mẹ con tôi tách lià nhau, không biết cha tôi có biết đến sự có mặt cuả tôi trong cuộc đời, và mẹ tôi có bao giờ ân hận đã bỏ một đứa con. Cha tôi không bao giờ trở về, nhưng chút ngạo mạn, can trường từ dòng máu của cha tôi còn luân lưu trong huyết quản, tôi cho rằng mình sẽ khuất phục tất cả để vươn lên trong mọi hoàn cảnh.

Khi tốt nghiệp xong Trung Học, lúc ấy tôi vừa mười chín tuổi. Tôi đã có chí tự lập, muốn ra ngoài làm việc như mọi ngưòi bình thường chứ không thể ở mãi trong tu viện, dù nơi này là chỗ trú ẩn an toàn nhất cho một người con gái.
Tôi là con của cha tôi mà, dù không biết mặt mũi ông ra sao, nhưng tôi vẫn hình dung ra một khuôn mặt đàn ông rắn rỏi, nghị lực, xem thường tất cả những khó khăn, nguy hiểm.

Tôi cũng biết tôi đẹp, di sản của mẹ tôi để lại, dáng người mảnh mai, yếu ớt nhưng nét mặt lại đầy nghị lực, sự pha trộn của cha và mẹ khiến mỗi khi im lặng suy nghĩ, nét mặt tôi chìm đắm xa xôi với đôi mắt trông đắm đuối rất mê hồn. Tôi khổ vì đôi mắt ấy, để khi gặp Vĩnh, đời tôi như con thuyền lao đao trong cơn sóng lớn, tôi mới cảm nhận được nỗi buồn trong đôi mắt mình, hình như là dấu hiệu báo trước sẽ gặp mối tình đầu đầy đau khổ.
Lúc ở trong Tu Viện, chúng tôi được xếp làm hai khu riêng biệt. Những cô nữ sinh con nhà giàu được cha mẹ gửi tới nội trú, họ có một thế giới riêng, được người khác phục vụ. Chúng tôi, những đứa trẻ mồ côi ở một khu riêng, có một thế giới riêng dù khi đi học, chúng tôi vẫn được sinh hoạt chung với nhau.
Thật sự với lưá tuổi thiếu nữ vô tư lự, tôi không cảm thấy bao nhiêu sự chênh lệch giàu nghèo giữa con người với nhau. Nhưng mỗi lần xuân đến hay hè về, khi các bạn được gia đình đưa đón về nhà, còn chúng tôi cứ lủi thủi trong mấy bức tường cuả khu Tu Viện quạnh vắng, nhìn ra bên ngoài chỉ nhấp nhô những đồi thông bao xung quanh, tôi thấy đời ảm đạm quá.

Chính điều này đã làm tôi muốn thoát ra khỏi nơi đó, bằng cách ra ngoài xin một việc làm cho cơ quan thiện nguyện, tôi đã trải qua những ngày ấu thơ buồn rầu trong cô nhi viện, nên cũng mang ước nguyện làm được một điều gì đó cho những người bất hạnh như tôi.

Cùng với một cô bạn gái làm chung sở, gia đình ở Nha Trang, hai đưá tôi thuê một căn nhà nhỏ, ngoài giờ đi làm, tôi và Linh còn nhận đan áo ấm cho những tiệm đan len ở Ðà Lạt. Thời gian ấy, Linh có một anh bạn cùng quê đang thụ huấn ở Trường Võ Bị, ngày chủ nhật nào anh cũng ghé thăm Linh và dẫn theo một anh bạn cùng khoá.
Mới gặp nhau lần đầu, tôi đã bị cuốn hút ngay vào Vĩnh bởi nét chững chạc, khôi ngô, đằm thắm toát ra trong từng cử chỉ,lời nói.
Từ đấy quen lệ, hầu như mỗi ngày chủ nhật ra phố, hai chàng SVSQ xa nhà vẫn ghé vào thăm, tôi và Linh lại trổ tài nấu nướng để đãi hai người hùng Võ Bị.
Chiếc khăn phu la màu tím Vĩnh quấn trên cổ những hôm trời Ðà Lạt thật lạnh, cũng là món quà đầu tiên tôi tặng chàng, với tất cả nỗi nhớ nhung của mối tình đầu đời rất thơ mộng. Buổi tối ngồi trong căn phòng tí tách tiếng than hồng, đôi mũi kim thoăn thoắt đưa từng sợi len mềm mại, tình yêu tôi đã gửi hết vào đấy, kết thành chiếc khăn phu-la ấm áp gửi cho chàng trong những phiên gác đêm. . .

Có lẽ hai năm cuối của Vĩnh ở Ðà Lạt, là những tháng ngày thơ mộng nhất trong đời tôi. Ðà Lạt loanh quanh những lối đi quen, đồi thông nối tiếp đồi thông, rừng hoa vàng đan nhau nở ven lối đi, không gian như được ướp mùi nhựa thông thơm hăng hắc.
Buổi chiều, tôi thích nhất những buổi chiều Ðà Lạt, ngồi với Vĩnh ở một quán kem bên bờ hồ, nghe tiếng chuông nhà thờ thong thả ngân nga, từng giọt cà phê thơm nồng quyện lẫn với khói thuốc khiến không gian càng thêm ấm cúng.

Ðà Lạt đẹp óng ả như cô thiếu nữ khoác chiếc áo măng tô màu vàng sẫm, tôi hay trốn vào vai chàng để tìm chút ấm áp chở che. Buổi chiều khi Vĩnh phải trở về Trường, tôi đứng tần ngần dưới gốc thông bên lề đường, nhìn theo bóng chàng khuất dần trên con dốc nhỏ.
Thế rồi tháng 12 năm đó, Vĩnh chuẩn bị rời Trường ra đơn vị. Những ngày cuối ở Ðà Lạt, có lẽ là những ngày thơ mộng xen lẫn nỗi ngậm ngùi vì chúng tôi sắp sửa xa nhau, dù Vĩnh đã hưá với tôi chàng sẽ trở về Ðà Lạt.
Ngày ra trường cuả Vĩnh không có mặt tôi vì sự hiện diện cuả mẹ chàng và cô em gái, tôi chưa đủ tư cách để xuất hiện với những người thân trong gia đình chàng.

Nhưng, tôi có nguyên một buổi tối dự Ðêm Truy Ðiệu với Vĩnh trước ngày Lễ Ra Trường của chàng, một đêm cuối cùng quấn quýt trong tay chàng, buổi Dạ Vũ "cây nhà lá vườn" kéo dài đến nửa đêm về sáng. Khi hai đưá dìu nhau trong điệu "Tango" thật lả lướt, tôi gần như muốn lả trong vòng tay rắn chắc và ấm áp của Vĩnh.
Nỗi buồn len lỏi vào tâm tư khi nghĩ đến ngày chia tay sắp tới, tôi vẫn bình yên ở thành phố này, nhưng chắc chắn Vĩnh của tôi sẽ "giầm mình trong gió sương" với gian khổ chiến trường. Tôi chỉ sợ mình mất Vĩnh, tôi đã âm thầm khóc lặng lẽ trên vai chàng, nghe Vĩnh thì thầm bên tai tôi những lời êm đềm cho một hạnh phúc thật gần trong tầm tay.

Tôi cứ nhớ mãi đêm tuyệt vời đó vì nó là kỷ niệm có một không hai trong đời tôi. Ðà Lạt đêm ấy lạnh và đẹp, thoang thoảng mùi nhựa thông trong ánh đuốc bập bùng, đêm Truy Ðiệu các niên trưởng đã hy sinh đền nợ nước của Vĩnh được cử hành thật trang trọng và cảm động.

Khuôn mặt Vĩnh lúc ấy khi đứng trước hàng quân, trông rắn rỏi và kiêu hùng như hứa hẹn chàng cũng sẽ sống một đời dũng cảm và oai hùng như những bậc đàn anh đã hy sinh vì Tổ Quốc. Trong bóng đêm bừng lên ánh lửa bập bùng, tiếng ai đó rền rền trong màn sương lạnh:

" Mô đất lạ chôn vùi thân bách chiến
Ðám sương mù tàn tạ mảnh chinh y..."

Tiếng vọng của hồi kèn truy điệu não nùng như hằng trăm hương linh anh hùng tử sĩ đang trở về chứng giám. Không biết giây phút ấy Vĩnh có cảm động không, riêng tôi mắt đã ướt từ lúc nào. Tôi nghĩ đến Vĩnh và bạn bè chàng trong những ngày gian khổ của đời lính sắp tới, đời sinh viên thơ mộng sắp chấm dứt.
Sẽ hết những ngày chủ nhật Ðà Lạt nắng ấm lang thang bên nhau trên đồi thông, sẽ hết những buổi sớm mùa Giáng Sinh, chàng quỳ bên tôi trong ngôi Thánh Ðường ngày chủ nhật, tay nắm lấy bàn tay để chuyền cho nhau hơi ấm, Vĩnh sẽ rời Ðà Lạt và tôi còn lại một mình đợi chờ, nhung nhớ. . .

[Camly]

Vĩnh nhận đơn vị ở Long Khánh, Sư Ðoàn 18 Bộ Binh, không xa Sài Gòn bao nhiêu lại phảng phất chút buồn Ðà Lạt những buổi sáng mù sương.
Tôi ở lại Ðà Lạt một mình, ngóng từng cánh thư và lâu lâu một kỳ nghỉ phép, Vĩnh trở về thăm tôi.
Ðơn vị của Vĩnh nằm ngay cửa ngõ miền Ðông, từ đây về Ðà Lạt không xa lắm, nhưng những khu rừng cao su bạt ngàn chập chùng đầy bất trắc.

Tôi một nơi chàng một nẻo, con đường Ðà Lạt - Sài Gòn với ba trăm cây số, đầy những hiểm nguy rình rập, nào ai biết được chuyện gì sẽ xảy tới.
Ở lại Ðà Lạt một mình với nỗi nhớ và hình ảnh chàng bàng bạc đó đây. Những đêm Ðà Lạt gió hú đầy trời, nhìn hàng thông sau nhà quằn quại dưới trăng, tôi quấn mình trong chăn để chìm đắm trong niềm thương nhớ bất tận, đi theo hình ảnh chàng vào vùng giông bão của những chiến trường khét mùi thuốc súng.

Tôi đã khóc nhiều đêm cô đơn như thế, để rồi khi vắng tin nhau, tôi cũng liều lĩnh đi tìm chàng nơi vùng đóng quân, bạt ngàn những thân cao su thẳng tắp, những vườn chuối và rẫy vườn đan nhau bằng những con đường đất đỏ.

Buổi chiều nhìn cây Thánh Giá vươn lên nền trời buồn bã, ảm đạm chiến tranh, đôi mắt tôi rưng rưng khi gặp lại Vĩnh da xạm nắng, trong bộ chinh y vương bụi đỏ miền Ðông, ngửi được mùi mồ hôi khét nắng chói chang muà hè.
Ðêm đầu tiên chỉ còn hai đứa với nhau, hình như trong tôi lại sống dậy cái lãng mạn cuả mẹ tôi ngày nào, tôi đã dâng hết cho chàng đời con gái mà không ngậm ngùi nuối tiếc.
Ðứng trước tình yêu lòng tôi mềm như liễu rủ, bao nhiêu năm gìn giữ, bao nhiêu lời dặn dò cuả các Soeur trong Tu Viện tôi quên sạch, không hề ân hận nếu chẳng may, một ngày nào đó. . .
Làm sao giữ được những giờ phút hiếm hoi cuả hạnh phúc, Vĩnh cuả tôi đang chênh vênh giữa hai bờ sinh tử, như ngày xưa ba tôi đã bỏ mẹ tôi để ra đi mãi mãi...
. Chỉ biết giây phút đó tôi được sống bên chàng, hoà vào hơi thở của chàng, nghe con tim rộn ràng trong lồng ngực. Bên ngoài là ánh sáng hoả châu vừa bừng lên trong đêm tối, tiếng di động cuả bước chân người lính đổi phiên gác trong đêm sương dưới ánh trăng mờ. . .

Ân tình càng ngày càng nồng nàn, khắn khít. Thấm thoát hơn một năm kể từ ngày Vĩnh ra trường, sau khi đến thăm Vĩnh ở lại với chàng đôi ngày, tôi lủi thủi trở về Ðà Lạt một mình, Vĩnh lại lao đầu vào cuộc chiến đầy gian khổ, mãi tới khi mẹ chàng quyết định đi hỏi vợ cho con, Vĩnh mới giật mình nghĩ tới chuyện đưa tôi về ra mắt mẹ.

Vĩnh hay cười trêu tôi , dù chưa đám cưới nhưng từ lâu chàng xem tôi đã là vợ chàng, chàng chỉ lo tôi trở thành goá phụ đôi mươi , và ý nghĩ đó làm chàng cứ buồn vơ vẩn.

Cuối cùng, tôi cũng được Vĩnh đưa về nhà vào một kỳ nghỉ phép, để không thể ngờ mình khó bước chân được vào một gia đình bảo thủ, lắm thành kiến. Dù biết thừa rằng chàng đưa tôi về nhà với mục đích gì, mẹ Vĩnh vẫn rất ngọt ngào, bình tĩnh bảo cho chàng biết gia đình đã thu xếp để định ngày đám hỏi.
Khi thấy tôi ngồi yên lặng, đôi chân đôi tay thừa thãi như không biết để đâu, bà xoay qua hỏi tôi về thân thế gia đình , bằng đôi mắt vừa soi mói , vưà nghiêm khắc, vẻ lạnh lùng ấy làm cho tôi cuống quýt sợ hãi.
Một phần vì không quen nói dối, một phần ảnh hưởng tính quật cường lì lợm cuả ba tôi, tôi kể thật hết cho mẹ chàng biết cuộc đời của tôi.
Kể một hơi rồi oà lên khóc cho nỗi tức tối, buồn phiền thoát đi theo dòng nước mắt, trong khi Vĩnh ngồi bên cạnh, mặt mũi nhăn nhó khổ sở.
Tôi nhớ mãi ánh mắt và câu nói đầy vẻ miệt thị của mẹ Vĩnh:

" À, ra thế!"
Rồi bà lại bình tĩnh vui vẻ quay qua con trai tiếp tục câu chuyện chuẩn bị đám hỏi, đám cưới, hình như bà cố bắt tôi nghe để tìm cách mà rút lui, không đếm xỉa gì đến tôi đang co người lại để ôm lấy nỗi đau khổ, nhục nhã một mình.
Trong đầu tôi vang vang hoài câu nói:"À ra thế!" của mẹ Vĩnh.
Chỉ một câu ngắn thôi mà đầy vẻ miệt thị, tiểu sử của một đứa con gái không cha không mẹ, sống nương nhờ vào lòng nhân ái của các bà sơ áo trắng, đâu có xứng đáng để được bước chân vào nhà bà, huống gì nghĩ đến chuyện làm dâu. Những người mẹ có thể hiền lành với con mình, nhưng đứng trước một người đàn bà khác mà họ không ưa, họ cũng tàn nhẫn, ác độc biết chừng nào.
Tôi ù cả tai khi nghe bà kể cho Vĩnh nghe về người vợ tương lai của chàng, cô sinh viên tốt nghiệp sư phạm nào đó, đẹp mặn mà lại là con nhà tử tế, hai gia đình đã hưá hẹn với nhau .
Ba cô ấy là một người có thế lực, có thể chuyển Vĩnh về thành phố dễ dàng, không phải lặn lội hành quân . .
.Tôi ngồi đấy để nghe những lời nói bình thản cuả mẹ chàng, như không hề đếm xỉa đến sự có mặt buồn rầu của đứa con gái lẻ loi, tội nghiệp trong căn nhà ấy, mà mỗi lời nói ra lại như một mũi dao nhọn xoáy sâu vào nỗi đau khổ của tôi. Ðể đến lúc đứng lên chào mẹ Vĩnh, bước ra khỏi căn nhà lạnh lẽo ấy, tôi lảo đảo đi không vững, sau này tôi mới biết lúc ấy đưá con cuả tôi và chàng cũng đã tượng hình trong lòng mẹ.
Không, không thể nào bước chân vào căn nhà này để xin xỏ chút tình thương thừa thãi của ai hết, kể cả người đó là mẹ chàng.
Lúc đưa tôi về, Vĩnh cằn nhằn tôi quá thực thà đem hết chuyện mình ra kể cho mẹ chàng nghe, mà theo chàng chưa phải lúc để kể.
Ðang buồn khổ, mặc cảm, những câu nói của Vĩnh lúc ấy như dầu đổ vào lửa, đây là lần đầu tiên chúng tôi cãi nhau, chưa lấy được nhau mà đã có quá nhiều rắc rối, giờ này tôi mới thấm thía thân phận một đưá con gái mồ côi, mới hiểu được những dặn dò của các Soeur khi lo lắng, chuẩn bị cho tôi bước vào đời.

Chiều hôm đó, sau khi đưa tôi về khách sạn, Vĩnh phải về nhà với mẹ. Tôi không biết chàng có đủ sức thuyết phục mẹ mình để cưới tôi làm vợ hay không, nhớ lại đôi mắt đầy vẻ miệt thị của mẹ Vĩnh lòng tôi lại quặn lên nỗi buồn tủi, tôi lặng lẽ rời khách sạn, tìm đến một chị bạn quen học cùng lớp ngày xưa ở Ðà Lạt.
Tôi kể hết cho bạn tôi nghe nỗi đắng cay đó, nhờ bạn tôi giúp đỡ để rời Ðà Lạt sớm chừng nào hay chừng nấy. Vài hôm sau, có lẽ Vĩnh cũng đã trở ra đơn vị, tôi một mình trở về Ðà Lạt xin thôi việc, thu xếp hành lý về Sài Gòn sinh sống. Tôi quyết định xa Vĩnh từ lúc ấy. . .

Ngày hôm ấy là ngày buồn thảm nhất trong đời tôi, nó ghi đậm vào tận tâm khảm đến suốt cuộc đời, đôi khi tôi giật mình cho sự cao ngạo của mình khi dứt khoát trả Vĩnh về cho mẹ chàng,vì lúc nào tôi cũng bị ám ảnh và quay quắt vì ánh mắt của bà.
Tôi khóc vùi đến sưng cả mắt, có lẽ hôm ấy lòng Vĩnh cũng rối nùi lên vì không biết làm sao đẩy được cái thành kiến khắt khe nơi bà mẹ để quyết lấy tôi làm vợ. Một bên hiếu, một bên tình, mẹ Vĩnh quyết liệt đẩy tôi ra khỏi đời con bà, tôi lẻ loi làm sao chống lại được. .
Tôi được chị bạn giúp tìm ngay một công việc mới ở Sài Gòn, vì thế chỉ vài hôm sau là tôi đã mau chóng thu xếp về Ðà Lạt, xin phép thôi việc rồi từ giã Linh về Sài Gòn, không để lại địa chỉ. . .
Tôi xa Ðà Lạt như thế đó, dù đã sống hơn hai mươi năm ở thành phố êm ả, tĩnh lặng xinh đẹp này. Tôi cũng xa Vĩnh như thế đó, dù đã gắn bó với chàng thân liền thân, yêu đến mê man chết một đời con gái.
Phải đến khi cơ thể bị hành hạ bởi những cơn chóng mặt, ói khan từng hồi tôi mới biết là tôi đang mang trong lòng giọt máu cuả chàng.
Cứ nghĩ đến chuyện đi tìm Vĩnh để "bắt đền" chàng như đưá trẻ con khóc lóc để được một cục kẹo, để nhìn lại cặp mắt cuả mẹ chàng một lần nữa quét lên người tôi tia nhìn khinh bỉ, "À ra thế!", con bé mồ côi thì ai dạy dỗ mà chẳng hư thân, mất nết.
Tôi có thể đi làm để nuôi con, tôi thưà can đảm để không giống mẹ tôi ngày xưa, tôi sẽ giữ được đứa con cho mình, vì tôi là một người mẹ, dù cho thế nào đi nưã tôi cũng giữ được hình ảnh chàng mãi mãi qua đứa con đang hình thành để được làm người. . .

Không phải tôi đã dễ dàng để thích nghi được với nỗi buồn ấy đâu, nhưng thôi cứ để Vĩnh xem đó chỉ là sự lầm lỡ rất lãng mạn làm kỷ niệm một đời. Chắc chắn là chàng chưa hề hay biết gì về đứa con sẽ có mặt trong cuộc đời, đưá con của tình yêu và đau khổ, của bão tố và chia ly mãi mãi.

Tôi đã phải vật vã nhiều ngày với nỗi bầm dập của thể xác, chống trả với nỗi đau tinh thần, những lúc đó tôi có nghĩ đến cái chết, nếu không có bạn tôi an ủi và nâng đỡ. Không,tôi không bao giờ mất chàng, vì tôi vẫn giữ được đứa con mang máu thịt chàng trong lòng tôi, giá nào thì tôi cũng giữ lại cho mình cái gì đó của chàng,dù mẹ chàng có cố tình chia uyên rẽ thuý, dù mai sau lớn lên con tôi không có cha, nhưng vẫn có một người mẹ.

Cuộc chiến bỗng trở nên khốc liệt, những buổi tối ngồi xem truyền hình, tôi vẫn bâng khuâng đau xót nghĩ tới chàng và cầu mong sự bình an chở che chàng ngoài mặt trận.

Mẹ con tôi được bảo bọc bởi những người bạn tốt, thằng bé giống bố y hệt từ khuôn mặt cho tới nụ cười, tôi ôm con mà tan nát cõi lòng.
Không biết Vĩnh giờ này đang ở đâu, vẫn còn nơi vùng đóng quân đầy bất trắc với đạn bom, hay là chàng đã vâng lời mẹ, kết hôn với người con gái có người cha nhiều thế lực để được thuyên chuyển về nơi bình yên ở thành phố?

Dù sao tôi cũng không thể quay lại tìm chàng, để chạm vào tia mắt đầy ác cảm, khinh bỉ của mẹ chàng chiếu vào đời tôi. Ðúng lúc ấy, thời thế càng lúc càng hỗn độn, tôi nghĩ đến chuyện ra đi để chôn vùi cái dĩ vãng quá đau buồn không lối thoát. Như định mệnh đã an bài, tôi lìa xa quê hương vào một ngày cuối tháng Tư năm ấy. . . .
Sau bao nhiêu khổ nạn của đời mình và biến cố đau thương của đất nước, tôi bồng con theo đoàn người tỵ nạn trôi nổi trên xứ lạ quê người.
Muốn vùi chôn nấm mồ dĩ vãng, tôi sợ chen chân vào chỗ đông người Việt, tôi sợ đâu đó gặp lại bạn bè Vĩnh hay của tôi, để rồi lại bị đặt những câu hỏi về đứa bé vừa biết lững chững chạy theo mẹ.
Tôi được một người Mỹ ở cơ quan từ thiện đón về một tiểu bang xa tuốt miền Ðông Bắc, thị trấn nhỏ chỉ loanh quanh có mấy khu phố buồn hiu, không khí phảng phất chút buồn Ðà lạt ngày nào. Hai năm sau, tôi kết hôn với một mục sư người Mỹ di chuyển về trông coi một ngôi nhà thờ ở vùng quê, ngôi nhà thờ sơn xám cũng ảm đạm như cái quận lỵ vắng vẻ. Ðối với tôi lúc đó, sau cuộc tình năm xưa với rất nhiều khác biệt về gia cảnh và tôn giáo, tôi chấp nhận lấy một người chồng tốt để nương tựa hơn là những khiá cạnh phức tạp khác của xã hội.
Ngày còn ở quê nhà, cô bạn thân bảo tôi nếu phải lập gia đình , chỉ nên lấy một người Mỹ, vì nếu lấy một người Việt Nam, sau này khi cơm không lành canh không ngọt, người ta dễ tra tấn tinh thần nhau bởi hay ám ảnh dĩ vãng.
Dù không còn cái rung động đằm thắm của mối tình đầu năm xưa, nhưng tôi cảm thấy mình được bình yên, tôi sợ những đôi mắt lạnh lùng soi mói như đôi mắt của mẹ Vĩnh năm xưa, đã ám ảnh tôi suốt cả đời.
Dù sao ở quận lỵ nhỏ bé này, đi lên đi xuống là những rừng thông đan kín, sống trong ngôi nhà bé nhỏ gần giống như cái viện mồ côi ngày xưa tôi đã trải hết một thời thơ ấu, lòng tôi dần êm ả với một gia đình hạnh phúc, có đưá con của Vĩnh đang lớn dần lên trong sự bảo bọc cuả người đàn ông rộng lượng và hiền hoà.
Thỉnh thoảng tôi hay tìm vào khu nghĩa trang nhỏ bé nằm trên ngọn đồi cạnh nhà thờ, đi lang thang đọc tên những người chết , tất cả những ngôi mộ đều bằng phẳng trên mặt cỏ, tôi bỗng nhìn ra cái vô thường cuả kiếp người khi hai tay buông xuôi, lòng lại gợn lên một chút ngậm ngùi.

Mãi tới gần hai mươi năm sau, tình cờ gặp lại vợ chồng Linh trong một chuyến du ngoạn ở Florida. Bao nhiêu năm không gặp lại, kể từ lúc tôi vội vã rời Ðà Lạt để chạy trốn cuộc tình đầy đau khổ.
Hai đứa tâm sự thật nhiều, nhưng tôi nhất định dấu Linh về đứa con của Vĩnh, tôi muốn chấm dứt tất cả những gì buồn đau trong dĩ vãng, không hỏi gì về Vĩnh chỉ trừ những điều Linh kể tôi nghe sau ngày tôi rời Ðà lạt.

Vài năm sau, đứa con gái đầu lòng của Linh lập gia đình, Linh khẩn khoản mời tôi đến dự ngày vui của gia đình bạn, tôi mới quyết định một mình đi thăm bạn. Ðã lâu rồi, tôi không được sống lại không khí thân thương với bạn bè như những ngày ở Ðà Lạt, căn nhà nhỏ hồi tôi và Linh vừa bước vào tình yêu, đời còn nhiều mơ mộng. Ðến với bạn cũ đôi ngày, thay đổi một chút cho đời sống đỡ đơn điệu, đó cũng là cách để lấy lại sự quân bình nội tâm.

Thành phố Columbus nơi Linh ở, thuộc tiểu bang Georgia, nằm ở phiá Nam nước Mỹ, không lớn lắm nhưng rất nhiều đồi thông, trời cuối thu nên không khí lành lạnh mang mang nỗi buồn Ðà Lạt. Cũng những con đường đi lên đi xuống, cũng chút mưa bụi bay bay, cũng rừng thông ba lá vươn lên trên nền trời xám nhạt.
Gặp lại Linh, tôi cứ tưởng mình đang trở về Ðà Lạt năm nào, dường như vợ chồng Linh muốn dành cho tôi những bất ngờ sau hai mươi mấy năm xa Ðà Lạt, và … tôi gần như chới với khi thấy Vĩnh đi với vợ chồng Linh ra đón tôi tại phi trường . .
.Hơn hai mươi năm kể từ buổi chiều năm xưa tôi lảo đảo bước ra khỏi căn nhà của Vĩnh và bước luôn ra khỏi đời chàng, chiều hôm ấy Sài Gòn mưa tầm tã, như buổi chiều gặp lại nhau trên xứ người cũng lất phất mưa, trời cuối thu ảm đạm và những giọt mưa lấm tấm đậu trên những ngọn thông xanh. Màu xanh và núi đồi của Ðà Lạt năm xưa bỗng trở về, chỉ Vĩnh và tôi là đã quá nhiều thay đổi.
Thay đổi của hình dáng và thay đổi vì những hệ luỵ ngang trái của đời đã cột chặt chân tôi lại, không cho tôi chạy lại với chàng như ngày xưa hai đứa đuổi bắt nhau trong khu rừng Ái Ân, cột chặt tay tôi lại để không nhào tới ôm chàng trong bộ chinh y còn khét mùi nắng gió.

Hai đứa nhìn nhau bỡ ngỡ. Hai mươi mấy năm sau gặp lại nhau chỉ là hai dòng nước mắt hờn tủi rưng rưng, tay rã rời, chân chựng lại như sắp bước vào vực thẳm. Tôi đã thay đổi như chàng đã thay đổi.
Mái tóc Vĩnh đã ngả bạc, ánh mắt chàng buồn xa xăm như một chiếc lá héo, và nụ cười, trời ơi vẫn là nụ cười ngày xưa ấy nhưng sao chất ngất đau khổ.
Linh ôm chầm lấy tôi để dấu nỗi xúc động khi phải làm chứng nhân cho một cuộc tình đau khổ. Riêng Vĩnh, khi chàng đưa bàn tay để nắm lấy tay tôi, bàn tay chàng lạnh ngắt còn tôi thì run rẩy. Gần ba mươi năm cầm lấy tay nhau để biết rằng chẳng còn mấy lúc nữa, đời sẽ hết và tình cũng chết.

Buổi tối hôm ấy, trong căn phòng đọc sách ở nhà Linh, tôi và Vĩnh ngồi nhìn ra khung cửa kính, ngó ra thung lũng mù sương chập chùng những ngọn thông Ðà Lạt . Tôi mím môi che dấu nỗi xúc động, nghe chàng kể lại chuyện ba mươi năm trước. Sự biến mất của tôi đã làm chàng xốn xang, Vĩnh đi tìm tôi khắp nơi ở Ðà Lạt, nhưng biền biệt không một tin tức.

Trở về đơn vị, tình hình càng ngày càng căng thẳng, mặt trận miền Ðông là cửa ngõ để địch tấn công vào Sài Gòn, Vĩnh không có thì giờ để đi tìm tôi nữa, nhưng nỗi ray rứt cứ bám chặt lấy chàng không rời ra được. Trong một cuộc hành quân, Vĩnh bị thương nặng và phải chở về Bịnh Viện Cộng Hoà, thời gian này gần như Vĩnh được ở nhà với gia đình, và cũng chính vì thế mà người con gái do mẹ chàng chọn lựa đã xuất hiện đúng lúc, nó cũng là động lực để sau khi bình phục, Vĩnh không thể không vâng lời mẹ để kết hôn với người con gái ấy.
Chưa được bao lâu thì cơn gió tháng Tư nghiệt ngã thổi tới, Vĩnh lại khăn gói đi tù ở ngoài Bắc.
Sáu năm sau chàng trở về, mẹ chàng qua đời sau một cơn bạo bệnh, Vĩnh an phận sống nốt đời mình bên vợ con, và cho đến khi gia đình được định cư tại Mỹ theo diện H.O.
Ðó là chuyện cuả Vĩnh, tuy buồn và đau khổ nhưng chắc không tủi hờn bất hạnh như hoàn cảnh của tôi, một cô gái mồ côi không cha không mẹ, lại ôm trong tay một đứa con thơ không cha.
Ngồi bên nhau buổi tối hôm ấy, Vĩnh thì thầm kể lại những đớn đau của mối tình xưa, xin lỗi tôi những chuyện cũ mà mẹ chàng đã gây cho tôi sự đau khổ, vì chàng không ngờ tôi đã liều lĩnh bỏ đi không một lời từ biệt.
Tôi im lặng lắng nghe, mắt vẫn nhìn đăm đăm vào bóng đêm bên ngoài khung cửa kính trong suốt, những giọt mưa còn đọng trên những ô cửa kính nhoè nhoẹt như những dòng nước mắt.
Chàng nói rằng suốt đời chàng vẫn giữ mãi hình ảnh tôi và nỗi đau ấy không bao giờ phai nhạt, dù giờ đây định mệnh an bài mỗi người một cảnh.
Làm sao chàng biết được sau những chia biệt đớn đau đó, tôi đã giữ lại được nguyên vẹn hình ảnh chàng qua đưá con trai nay đã trưởng thành.
Bây giờ con chàng cũng là một người lính như cha nó ngày xưa, bởi vì tôi luôn luôn giữ cho con hình ảnh tuyệt vời của người cha, nên tôi đã bảo với con rằng "cha con đã hy sinh cho tổ quốc".
Tôi không ngờ rằng những tấm ảnh thời quân trường, nơi đơn vị của Vĩnh mà tôi giữ được, lại là niềm hãnh diện của con, đã thúc đẩy cháu gia nhập quân đội với ước ao được làm người lính như cha của nó.
Mỗi lần đi thăm con ở quân trường, hay mỗi lần con về phép, tôi gần như hụt hẫng khi cứ ngỡ rằng Vĩnh đã trở về với tôi qua hình ảnh đưá con khôi ngô, khoẻ mạnh, chững chạc trong bộ quân phục thẳng nếp.

Buổi tối hôm ấy, bao nhiêu lần thở dài, cố đè nén để đừng thổ lộ với chàng điều bí mật đó, dù giờ đây mẹ chàng đã không còn nữa, tôi đã dứt được đôi mắt khinh bỉ của bà quét lên thân phận tôi.
Nhưng . . . trớ trêu thay, Vĩnh bây giờ không phải là Vĩnh ngày xưa, tôi bây giờ cũng không phải là tôi ngày ấy, dù hai đứa đang ngồi gần bên nhau trong căn phòng ấm áp này, dù ngoài trời kia những cây thông mang bóng dáng Ðà Lạt vẫn reo vi vu trong đêm vắng, và Vĩnh đang nắm lấy tay tôi để nói những lời tự tình đau khổ.

Tôi đã có một gia đình và thêm những đứa con, Vĩnh cũng có một gia đình ấm êm, hạnh phúc. Ngày xưa xa Vĩnh chỉ vì đôi mắt của mẹ chàng, bây giờ lại là những đôi mắt của vợ chàng, của con chàng, của chồng tôi và các con tôi, của cuộc đời sẽ không buông tha nếu chúng tôi trở lại với nhau, để vá víu một mảnh tình đã cũ.

Thà rằng tôi im lặng. Vâng, tôi sẽ im lặng cho đến chết, để xa chàng mà vẫn mang theo đời mình trọn vẹn hình ảnh người yêu đầu đời năm xưa, để con tôi vẫn giữ nguyên trong lòng sự ngưỡng mộ suốt đời nó, khi luôn luôn nghĩ rằng có một người cha đã anh dũng hy sinh vì Tổ Quốc.

Nguyên Nhung

[Camly]

Ngọn Nến Lung Linh

Tôi không nhớ được mùa Giáng Sinh năm ấy tôi bao nhiêu tuổi, nhưng chắc chỉ độ lên mười.
Có lẽ đó là một mùa Giáng Sinh khá buồn và ảm đạm vì các anh chị tôi đi làm, đi học xa không về được, ở nhà quạnh quẽ chỉ còn hai mẹ con.
Thời thơ ấu, tôi thèm lắm những bóng đèn xanh đỏ chớp nháy trên cây Giáng Sinh, một hang đá bằng giấy quết mực đen với những tượng Thánh xinh xinh bằng đất nung.
Nhưng mộng ước ấy xa vời lắm đối với một đứa trẻ mười tuổi quá bé bỏng, trong lúc mẹ tôi xoay sở lo cho các con cơm ăn áo mặc đã vất vả, thời buổi ấy quả là một gánh nặng nhọc nhằn, trên đôi vai bé nhỏ của người đàn bà góa bụa.
Tuy chỉ là một đưá trẻ nhưng ông Trời dường như đã cho tôi một tâm hồn khá nhạy cảm để âm thầm tìm niềm vui cho mình từ những nhỏ nhoi nhất.
Bởi vậy, đêm Giáng Sinh năm ấy dù không có đèn sao nhấp nháy, những trái châu xanh đỏ, nhưng tôi đã biết dùng những chiếc kẹo đủ màu để treo lên nhánh cây dương xỉ nhặt được trong khu nhà thờ, khi người ta đến đó trang hoàng hang đá cho mùa Giáng Sinh.
Duy nhất một ngọn nến trắng bập bùng, ánh sáng lung linh hắt lên tường bóng một cành cây và một bóng người.

Ngọn nến trắng đêm ấy đã làm cho cành cây và cái bóng của đứa trẻ thơ như lớn hơn, in lên tường chập chờn một giấc mơ tuyệt vời ấm áp.
Tôi không nhớ được hết cảm giác đó vì thời gian qua đi khá lâu, nhưng cảm nhận về ngọn nến trắng thời thơ ấu đã giúp tôi vượt qua nhiều nỗi buồn, mỗi khi lẻ loi, thất vọng, tôi vẫn cứ nhớ hoài ngọn nến trắng mùa Giáng Sinh.
Tôi còn nhận được một món quà đặc biệt của bà hàng xóm, bạn của mẹ tôi, cho đến bây giờ dù thời gian qua đi mấy chục năm, tôi vẫn hình dung ra được hình dáng và mùi vị của nó: một củ khoai lang nướng.
Món quà Giáng Sinh nghèo nàn của bà hàng xóm quê mùa thật vừa bụng tôi lắm, dù rằng mẹ tôi có làm vài món ăn đặc biệt cho ngày Lễ.
Tôi mơ màng nhìn ngọn nến lung linh soi lên cây Giáng Sinh của tôi, cứ gọi như vậy vì nó là niềm vui có thể làm được của một đứa trẻ con mười tuổi, củ khoai nướng gói trong mảnh lá chuối còn nóng hổi, mùi mật ngọt của khoai bốc lên thơm lừng, mùi rơm rạ hình như còn ủ trong lớp vỏ khoai cháy xém. Nụ cười trìu mến trên khuôn mặt hiền lành của bà hàng xóm, khi đưa cho tôi món quà Giáng Sinh nghèo nàn ấy.
Cho đến bây giờ tôi vẫn nhớ khuôn mặt quê mùa, chân thật của bà, củ khoai lang nướng đêm Giáng Sinh ngày thơ ấu đã theo tôi vào đời.
Khi trưởng thành, những lúc bụng đói mắt cay, đời gặp lúc gian nan, buồn tủi, tôi cũng nhớ củ khoai nướng, nhớ mùi khoai lang nướng.
Khi sung sướng hạnh phúc ở quê người, đời no đủ những cao lương mĩ vị, tôi cũng nhớ mùi vị củ khoai nướng.
Phải chăng trong tôi vẫn vấn vương thứ TÌNH NGƯỜI nhỏ nhoi ấy, không thể mua được bằng tiền. .
Tôi yêu đóm lửa ngọn nến trắng từ hồi còn thơ ấu, chắc là ngọn nến sáng mùa Giáng Sinh năm xưa cũng đi theo tôi đến những chặng đường còn lại của đời người.
Có một câu chuyện tôi sắp kể ra đây, đó là câu chuyện của ông cụ Rôbéctô tôi có dịp gặp ở ngôi nhà nguyện.
Mỗi ngày, sau Thánh Lễ buổi sáng, mọi người đã lục tục ra về, ngôi nhà nguyện đóng kín cửa như chìm trong yên lặng và bóng tối, chỉ còn lại duy nhất một ngọn nến trắng trên bàn thờ.
Ánh nến hắt lên tường những chấm sáng lung linh, soi lên bức tượng Đức Mẹ bồng con bằng thạch cao trắng toát.
Nến trắng và tượng trắng, tất cả chỉ là một màu trắng nhưng nghe trong thinh lặng chút bình an tràn ngập tâm hồn.
Tôi ngồi lại một lúc giữa những hàng ghế chỏng trơ không còn ai, nhìn chăm chăm lên ngọn nến.
Tôi ở lại một mình chỉ vì thích đóm lửa nhỏ nhoi của ngọn nến, say sưa nhìn đóm lửa nhỏ lay lắt tỏa ánh sáng hắt hiu xuống chiếc khăn trải bàn cũng màu trắng.
Trong tĩnh lặng của tâm hồn, tôi không cầu nguyện gì đâu, nhưng cảm giác bình yên khi nhìn ánh sáng của cây nến trắng đã rất đủ. Chắc hẳn trong mỗi đời người ai cũng có lúc thèm sự yên tĩnh của tâm hồn. À không, ở dãy ghế bên kia còn một ông già Mễ Tây Cơ, ông vẫn quỳ im lặng nhìn lên ngọn nến như tôi vậy, nhưng khác hơn là miệng ông mấp máy cầu nguyện.
Mặt ông héo quắt với chòm râu bạc, đôi mắt đăm đăm nhìn lên ngon nến, nét mặt thành khẩn như đang cố bám lấy một niềm hy vọng nơi bức tượng Thánh trên bàn thờ.
Buổi sáng nay đi ngang công viên để đến nhà nguyện, tôi đã nhìn thấy mùa Đông trở về, một rừng lá vàng khô xôn xao đuổi nhau lăn xuống cuối dốc, trơ lại những nhánh cây khô, treo trên đó là những thân tầm gửi đang đong đưa theo gió sớm
.Buổi sáng đầu mùa Đông mang theo chút giá buốt, khu công viên chỉ lác đác dăm người đi bộ, và những cây hoa dại có một sức chịu đựng dẻo dai, nở những bông hoa li ti trên bờ cỏ ven đường.
Khi ngọn nến tàn là lúc ấy tôi với ông già Mễ cũng ra khỏi ra nguyện.
Ánh sáng leo lét của ngọn nến cháy bập bùng rồi gần như lả xuống trong lòng chiếc bình thủy tinh trong suốt, y như cái ngoẹo đầu cuối cùng của một người khi từ giã cõi đời.
Ông già Mễ mỉm cười chào tôi trước sân nhà nguyện, ở đấy có một vườn hoa nhỏ và hai băng ghế dài đặt song song đối diện nhau.
Có khi tôi cũng ngồi lại một chút để nhìn vẩn vơ lũ chim sẻ đang nhảy nhót trên sân tìm mồi, bỗng đồng loạt bay ào lên khi thấy có bóng người bước tới.
Đôi khi tôi và ông Rôbéctô hay trao đổi vài câu chuyện nhỏ, cái miệng móm mém của ông phều phào kể cho tôi nghe những nỗi buồn nho nhỏ trong gia đình, ông hay đi nhà thờ để cầu
Khi biết tôi ở lại một mình cũng chỉ vì thích ánh sáng lung linh của ngọn nến trắng, và câu chuyện mùa Giáng Sinh thời thơ ấu, ông RôBécTô cảm động lắm
Đôi mắt ông hấp háy, nhòa ướt qua giọng nói khàn khàn ẩm đục.
Mùa Giáng Sinh đến, trời bắt đầu lạnh hơn, tôi có ý nghĩ chuẩn bị một món quà cho ông bạn già vong niên trước ngày Lễ Giáng Sinh.
Có gì đâu, tôi lại nhớ đến củ khoai lang nướng bà hàng xóm tặng tôi đêm Giáng Sinh, bây giờ nghe ông Rôbéctô thích vài món ăn Việt Nam, tôi nghĩ đến chuyện tặng ông một hộp cơm rang và chục cái chả giò tôm thịt.
Chẳng có gì hơn bằng một món quà đáp ứng đúng sự ưa thích của người nhận, ông Rôbéctô cảm động lắm khi nhận món quà của tôi buổi sáng trong muà Lễ Giáng Sinh, tôi thấy đôi mắt ông nhòa lệ khi nắm lấy tay tôi nói phều phào những lời cảm ơn.
Tôi không nghĩ đến việc cho đi để nhận lại một món quà thật dễ thương của ông Rôbéctô vài hôm sau đó. Khi tan buổi lễ, ông gặp tôi trước sân nhà nguyện, với một gói giấy hoa thật đẹp, thì ra ông già đã nhờ cô con gái mua hộ cho tôi một món quà thật xinh: đó là chiếc áo len màu hồng nhạt.
Vẫn cái giọng Mễ Tây Cơ lùng bùng những thanh âm nằng nặng, ông nói rằng món quà này thật là thích hợp cho tôi, người phụ nữ Á Đông có dáng dấp nhỏ nhắn và nước da trắng trẻo.

Quả thật chiếc áo len màu hồng khi mặc vào đã làm tôi như trẻ lại hằng chục tuổi. Món quà của ông Rôbéctô đã thắp lại trong tôi ngọn nến sáng mùa Giáng Sinh năm nào, với củ khoai lang nướng khi tôi là cô bé lên mười thuở ấy. .
. Ông Rôbéctô đã qua đời vài năm nay, ông chết vì bịnh ung thư phổi.
Những năm cuối của cuộc đời, ông không đến được nhà nguyện mỗi ngày, nhưng trước khi chết ông vẫn mong được gặp những khuôn mặt yêu thương của những người Việt ông quen biết.
Rất tiếc là tôi không thường gặp ông sau này, nhưng tôi biết ông ra đi rất êm ả. Người ta kể rằng trong những giây phút cuối cùng của đời người, ông chỉ xin đốt lên cho mình một ngọn nến.
Những ngày cuối năm với những cơn mưa mùa Đông làm ẩm ướt không gian, đất trời như nặng trĩu một nỗi sầu da diết.
Trong căn nhà vắng lặng, bóng chiều hình như đến vội với những giọt mưa rả rích ngoài hiên.
Trời rét lắm, gió và rét khiến những chú chim sẻ nhiều chuyện không ríu rít như mọi ngày, chúng rủ nhau vào trốn gió sau bụi mía, lả mình vào hàng rào đang rung rung những chiếc lá úa.
Những con chim sẻ mùa Đông trông thật dễ thương, xù lông ra tròn quay như một cụm len màu nâu xám biết nhảy nhót.
Góc vườn nơi cửa sổ nhà bếp rất khuất gió, bụi mía sắp tàn như một mái nhà tranh trống trước hở sau, che tạm cho một gia đình nghèo khổ.
Sau cơn mưa, trời chuyển qua những đợt gió lạnh buốt xương, tôi đứng từ trong nhà nhìn ra khung cửa kính nhà bếp, tò mò nhìn mấy chú chim sẻ núp dưới vòm lá mía.nguyện cho đứa cháu đang đi lính ở phương xa.

[Camly]

Cũng đỡ buồn khi ngắm nhìn bầy chim sẻ mùa Đông, y như những đứa trẻ bụi đời trên vỉa hè thành phố một đêm mưa nào đó, rúc vào nhau trong tấm chiếu trải bên lề đường, cuộn tròn lại với nhau đưới tấm chăn bẩn .
Mấy con chim sẻ cũng khôn ngoan rủ nhau tụ vào một chỗ, có con đang co ro ngủ gật, có con mắt láo liên, thỉnh thoảng lại lách chách bay lên tàu lá như vừa tìm được một con mồi đỡ lòng cho ngày Đông buốt giá.
Nhu cầu ăn để sống vẫn bắt nó phải tìm mồi dù đôi cánh lảo đảo trong gió rét như muốn rơi xuống thảm cỏ, trông thật tội nghiệp.
Đứng trong nhà nhìn qua lớp cửa kính trong suốt, ở góc phòng chớp tắt những chiếc đèn nhấp nháy trên cây Giáng Sinh, tôi thấy con chim bé bỏng đang vỗ vỗ đôi cánh nhỏ, rồi gõ cái mỏ nhỏ xíu lên mặt kính, cũng tò mò nhìn tôi, làm như nó cũng thèm thuồng được vào trú ẩn trong căn nhà có ánh đèn ấm áp. Tôi chia xẻ được gì đây?
Người và chim là hai thế giới khác hẳn nhau, và có lẽ dù được cho ăn no, chú chim sẻ vẫn không thích thú gì khi bị con người giam chú vào cái lồng chim chật hẹp.

Những chú chim sẻ mùa Đông như những búp len xậm màu, xếp hàng xúm xít vào nhau để trốn gió sau rặng mía ven bờ rào, lại dẫn đưa tôi đến một khía cạnh khác của con người, mà ở câu chuyện này tôi vẫn thấy cái đẹp nhỏ nhoi của Tình Người ấm áp biết bao nhiêu.
Đó là câu chuyện của hai người vô gia cư, hay là chuyện "lá rách đùm lá nát" đã làm thức dậy chút bâng khuâng trong tâm hồn những quả tim chai đá.
Một buổi tối mùa Đông trước ngày Lễ Giáng Sinh, trời mưa phùn, rét như cắt ruột.
Đường phố vắng xe qua lại, phía xa là những ánh đèn màu rực rỡ chớp tắt quấn trên những thân cây ven đường.
Suốt một tuần sắp lễ Giáng Sinh, thời tiết bỗng dưng âm ỉ rét, những đợt gió lạnh từ hướng Bắc thổi về, người có việc ra đường co ro trong những chiếc áo ấm dày cộm và khăn phu la quấn quanh cổ.
Hình như người ta ngại đi ra đường vào một tối trời mưa như vậy, chỉ còn một vài cửa hàng bán "fast food" và cà phê là còn mở cửa, có dăm người khách ngồi im lặng trầm ngâm trước khay thức ăn ăn uống uể oải.

Khách đến tiệm vào giờ này có lẽ là những kẻ xa nhà, thiếu một bếp lửa hồng để sưởi ấm cõi lòng cô quạnh, ngày giáp Lễ thường sau giờ làm việc, ai nấy hối hả về nhà chuẩn bị đón mừng lễ Giáng Sinh.
Người phụ nữ bán hàng đang dọn dẹp mấy thứ lặt vặt, mong đến giờ đóng cửa để đi về, vì chỉ còn mấy tiếng đồng hồ nữa là đến nửa đêm.
Bà nghĩ đến hai đứa con đi học xa vừa về nhà với mẹ mấy hôm nay, đã lâu lắm người mẹ chỉ mong được gặp các con trong những dịp Lễ Tạ Ơn hay mùa Giáng Sinh, và bà đã chuẩn bị những món ăn truyền thống mùa Giáng Sinh cho các con từ mấy ngày hôm trước.
Gia cảnh đơn chiếc vì năm ngoái người chồng đã qua đời sau một tai nạn, bà vẫn ở một mình trong căn chung cư cũ kỹ, những ngày gió mưa căn nhà nhỏ như càng ẩm ướt, lạnh lẽo.
Ngay khi ấy, cánh cửa tiệm bật mở đem theo một làn gió buốt lạnh vào trong tiệm ăn, hai người đàn ông chùm đụp trong những tấm chăn bẩn bước vào tiệm.

Người phụ nữ nghĩ đó là hai người khách cuối cùng, vì bà cũng nhớ ra đó là hai người đàn ông nghèo khổ, không có một mái nhà, chỗ trú của họ là cái gầm cầu ngoài xa lộ đi về hướng Galveston.
Thỉnh thoảng họ có dắt nhau đến đây, trông họ có vẻ là hai anh em, người đàn ông lớn tuổi trông vẻ mặt rất ngây ngô như một đứa trẻ chậm phát triển
. Trong hai người đàn ông ấy, ông già gương mặt đờ đẫn, ngờ nghệch nhìn thế giới xung quanh ông như nhìn một thế giới khác, thời gian đã cày lên khuôn mặt ông những nếp nhăn chằng chịt, bộ râu hung hung nay đã xám ngoét, bết vào nhau như một cụm rơm bẩn.
Người đàn ông kia trẻ hơn, có đôi mắt màu xanh lơ trông hiền lành như màu biển, co ro trong chiếc áo rét bằng dạ xám bẩn và cũ.
Họ rét lắm, chằng đụp lên người những quần áo và chăn bẩn, bốc lên một mùi hôi.

Ngoài trời, cơn mưa phùn mùa Đông như những chiếc kim khâu luồn từng giọt căm căm vào xương tủy, gió nhiều hơn mưa, mưa và gió lại là hai vị Thần nguy hiểm của những người bần cùng, nghèo khổ.
Hai người đứng xếp hàng chờ đợi.Người đàn ông trung niên vét mãi hết túi này đến túi kia được một nắm hào lẻ, chưa đầy một đồng bạc nhưng cũng đủ mua một ly cà phê nóng. Theo quy định của cửa hàng, khách vào tiệm phải mua một món gì mới được phép ngồi lại.
Trời rét ngọt ở bên ngoài, nhưng trong tiệm thật ấm vì có máy sưởi, quần áo của hai người đàn ông nghèo khổ toát ra một mùi hôi khiến những người trong tiệm phải nhăn mặt.
Mua xong ly cà phê, họ vội vã dẫn nhau vào cái bàn xa nhất, như sợ rằng mùi hôi trên quần áo, cái nheo nhóc, bẩn thỉu của thân phận người nghèo cũng sẽ làm những người xung quanh khó chịu.

Người phụ nữ bán hàng để ý nhìn hai người "homeless" mà chỉ mua có một ly cà phê.
Khi nhận ly cà phê trên tay bà, người đàn ông trẻ hơn vội vã đưa cánh tay dìu người đàn ông già đi về chiếc bàn trong góc tối.
Hình ảnh đó khiến bà xúc động, một người "không có gì" cũng đang cố sức giúp một người "không có gì" gượng đứng trên cõi đời đầy đau khổ, khi họ nhường cho nhau ủ đôi bàn tay lạnh cóng vào ly cà phê nóng còn bốc khói.
Người đàn ông trẻ hơn đẩy ly cà phê vào đôi tay ông bạn già đang run rẩy, rồi một chốc người kia lại đẩy ly cà phê sang phía người đối diện, họ cứ chuyền tay nhau ly cà phê nóng còn bốc khói mà không uống ngụm nào.
Họ cần một chút ấm trong đêm nay, mà cơn gió tháng chạp lạnh lẽo đã luồn vào gầm cầu trống trải khiến họ rét run bần bật .

Thời tiết và thời gian là đôi bạn đồng hành ác độc đè lên đôi vai họ một cách nghiệt ngã, để họ không còn sức chịu đựng mà chống chỏi cơn giá rét mùa Đông như những năm trước.
Người phụ nữ đứng trong quầy hàng, như bức xúc trước cái khổ của đồng loại.
Dù sao bà cũng có một mái nhà để chui ra chui vào, dù sao bà cũng có hai đứa con, và lát nữa đây khi tiệm đóng cửa, con bà sẽ đến đón mẹ về nhà để đón mừng ngày Lễ Giáng Sinh.
So sánh giữa hai cái khổ, bà vẫn thấy mình hạnh phúc hơn hai người đàn ông "homeless" kia.
Không biết nghĩ sao, bà móc túi tìm vài đồng bạc lẻ, và thật sung sướng khi đóng vai một người khách, bà có đủ tiền mua tặng cho hai người đàn ông nghèo khổ một khay thức ăn nóng hổi.
Bà bưng khay thức ăn đến cái bàn của hai người đàn ông, với một nụ cười dịu dàng và câu chúc "Giáng Sinh Vui Tươi", bên chiếc khay còn thêm một ngọn nến trắng cắm trong cái ly nhỏ bằng thủy tinh trong suốt, bà vừa mua nó hồi trưa nay tại một tiệm chín mươi chín xu để buổi tối đặt trên bàn ăn, đốt lên ngọn lửa giáng sinh ấm áp mừng ngày xum họp trong gia đình.
Hai người "homeless" ngỡ ngàng nhìn người phụ nữ.
Người đàn ông mắt màu xanh lơ có chòm râu bạc nhìn chăm chăm vào khuôn mặt của người phụ nữ tốt bụng, nói lời cảm ơn nghẹn ngào với đôi mắt rưng rưng.
Ông đẩy khay thức ăn qua cho người bạn già ngớ ngẩn của mình, bằng ánh mắt thương yêu trìu mến.
Ngọn nến mà người đàn bà tốt bụng vừa đốt lên để mừng Giáng Sinh, cho họ một cảm giác cực kỳ hạnh phúc, vì họ đang tận hưởng được sự trân trọng như những con người bình thường trong xã hội.
Sau khi ăn xong khay thức ăn, người đàn ông trẻ tuổi dọn dẹp rồi lại dìu người bạn già ra khỏi tiệm ăn.
Đi qua chỗ người phụ nữ, ông ta ngước đôi mắt xanh và mấp máy một lời chúc tốt lành nhất mùa Giáng Sinh đến người phụ nữ, họ mỉm cười với nhau.
Đã tới giờ đóng cửa, hai kẻ cùng khổ không nhà ấy dẫn nhau trở về cái dạ cầu, nơi trú ẩn của họ hằng bao nhiêu năm nay, họ xin người đàn bà cho họ mang theo ngọn nến trắng.
Bụng đã no, lòng đã ấm vì tình người như một món quà Giáng Sinh quá bất ngờ, vừa rơi xuống từ Trời để họ biết là vẫn còn những tấm lòng tử tế trên cõi đời này.
Người phụ nữ cũng sửa soạn ra về, mang theo trong lòng một niềm vui nhỏ nhoi mà thật là ấm áp.
Đôi mắt xanh hiền hậu của người "homeless" nhìn bà lúc nãy trông quen quá, dường như bà đã nhìn thấy ở đâu?
Sau một phút nghĩ ngợi, bà chợt "à"ø lên một tiếng nhỏ.
Phải rồi, đó là đôi mắt tượng Chúa treo trên vách nhà nguyện, ngồi giữa một bầy trẻ thơ đang ríu rít đứng xung quanh.
Người ta kể cho tôi nghe một câu chuyện khác, lần này thì tôi nhớ ra ông Tom, người đưa thư da đen quen thuộc vùng ngoại ô SouthEast.

Ông Tom gốc gác người Phi Châu, da đen bóng, tổ tiên ông bao đời đã từng sống nơi vùng đầm lầy Lousiana, người du lịch đó đây có thể thấy bên ven đường đi Baton Rouge, đài kỷ niệm những bước chân đầu tiên của người nô lệ da đen trên xứ Mỹ.Ông Tom làm nghề phát thư cho khu vực này khá lâu, từ khi hàng cây sồi ven đường còn bé tý, những căn nhà khang trang thuở ấy nay đã cũ kỹ, và chủ nhân những căn nhà ấy bây giờ có thể là một bà cụ già đi không vững, đám trẻ đã đi đâu mất, chỉ còn những tiếng chim ríu rít trên rặng sồi là còn y nguyên.
Ông Tom biết hết những căn nhà trên con đường River, biết cả những căn nhà lần lượt đổi chủ, và những phụ nữ xinh đẹp dễ thương năm nào, nay bước vào tuổi già còn lại một mình trong khu nhà êm ả đầy bóng cây râm mát.
Ông Tom thân với cụ Mary nhất, cũng từ cái hôm ông bị một con chó trong khu vực ra được cổng rào, rượt ông chạy trối chết rồi vấp chân vào bậc xi măng bên vệ đường, ngã lăn ra trước cổng nhà cụ Mary, đúng vào lúc bà cụ ra mở thùng thư để lấy thư như thường lệ.

Bà cụ nhìn người đưa thư da đen ái ngại, rồi bà mời ông vào ngồi nghỉ trên chiếc ghế đá ở sân trước, trong khi ông Tom chưa hoàn hồn vì cái ngã đau làm đầu gối ông bị trầy trụa, rướm máu.
Bà cụ Mary vào nhà, lúc trở ra bà bưng cho ông một ly nước cam, với một túi vải đựng dăm thứ thuốc sát trùng và băng cá nhân.
Bà dịu dàng bảo ông Tom vén ống quần lên cho bà xem vết thương, nhẹ nhàng lau vết thương cho ông rồi băng lại cẩn thận.
Ông Tom cảm thấy dễ chịu quá, trước kia ông vẫn ngấm ngầm cho rằng đâu đó là sự chia cách của màu da, của con người giữa những tầng lớp xã hội, và những đau buồn của dĩ vãng từ đời tổ tiên khiến ông có ít nhiều mặc cảm với người da trắng. Hai người mỉm cười với nhau, chỉ có thế mà ông Tom nhớ mãi vì hôm ấy là một ngày đẹp nhất của mùa thu . . .

Từ đó họ thành đôi bạn vong niên của nhau. Ông Tom cũng biết thêm bà cụ Mary sống cu ky có một mình, con cháu bà ở một thành phố khác, từ khi cụ ông qua đời thì bà Mary cô quạnh thêm vì vắng người hủ hỉ.
Mỗi ngày đem thư đến khu vực này, ông Tom luôn mong thấy khuôn mặt và nụ cười hiền lành của bà bạn vong niên ra lấy thư, hôm nào vắng bà cụ là ông Tom lại cảm thấy không yên bụng.
Năm nay mùa Giáng Sinh lại đến.
Mùa Đông rét hơn mọi năm, hay là ông Tom nay đã yếu để thấy rằng cơn gió mùa Đông Bắc bỗng dưng lại khắc nghiệt hơn những năm trước.
Sau mùa Giáng Sinh ông Tom sẽ có những ngày nghỉ phép, ông về thăm lại anh em của mình ở vùng đầm lầy Lousiana, ông sẽ trở về khu nhà tồi tàn, cũ kỹ nhưng ấm áp tình thương gia đình.
Trước khi đi, ông Tom sẽ nói cho bà Mary biết những ngày ông đi vắng, và ông cũng mong rằng con cháu bà sẽ về xum họp với bà trong những ngày nghỉ lễ cuối năm.
Những ngày cuối G.Sinh, thùng thư nào cũng có những cánh thiệp mang đầy lời chúc tốt đẹp, nhưng hai ngày qua mà thùng thư của bà Mary vẫn còn nguyên, không thấy bà lấy thư như mọi khi.
Ông Tom lái xe đi rồi lại băn khoăn nghĩ ngợi mãi, không yên lòng chút nào cả. Bà bạn già của ông không biết đi đâu, ra sao?
Lúc trước mỗi lần đi vắng đôi ngày, bà có nói cho ông Tom biết, nhưng lần này ông chỉ nghe bà khoe người con trai sẽ về thăm, lũ cháu đi nghỉ Đông với bạn bè ở miền Bắc.
Chắc chắn là bà Mary ở trong nhà, nhưng lý do nào mà thùng thư của bà hai hôm rồi vẫn chưa lấy?
Đáng lẽ ông Tom lái xe về Bưu Điện khi đã bỏ hết thư trong ngày, nhưng nghĩ sao ông lại quành xe về nhà bà cụ Mary, và ông rón rén mở cánh cổng rào thấp, hồi hộp gõ cửa chờ đợi.
Ông gõ năm, bảy lần, ông bần thần trong dạ, linh tính cho ông biết bà bạn già không đi đâu, nhưng chẳng biết vì sao bà không mở cửa.
Tuổi già sống một mình như bà cụ Mary là chấp nhận tất cả nỗi cô đơn, buồn rầu, hiu quạnh, chưa kể những cơn bịnh đến bất ngờ không chống đỡ được.

Ông Tom định bỏ đi nhưng lòng không an ổn, ông nhớ lại buổi chiều thu hôm nào bà Mary đã lật đật lấy cho ông một ly nước cam, đã lau chùi băng lại vết thương trầy trụa trên đầu gối ông, đã cho ông một nụ cười hiền dịu nhất của tình nhân loại.
Không nghĩ gì nữa, ông Tom quyết định gọi "emergency" để báo cáo về sự vắng mặt của bà bạn già dễ mến của mình.
Khi người ta phá cửa vào nhà, bà Mary chỉ còn thoi thóp thở, nằm bất động trên giường với khuôn mặt xanh lướt. . .
.Câu chuyện của người đưa thư da đen cứu sống một người đàn bà già nua cô độc trong căn nhà ở đường River, người ta có đưa lên chương trình truyền hình địa phương một buổi tối áp lễ Giáng Sinh.
Chẳng biết có ai nghĩ gì về những nỗi buồn đầy ắp trong cuộc sống thường ngày, hay chỉ có ông Tom đang cầu nguyện cho bà bạn già mau bình phục.
Mùa Giáng Sinh

Nguyên Nhung

[Camly]

Hoàng Mai

Chuyện xảy ra đã lâu rồi, có đến mười mấy năm trước, thế mà cho tới bây giờ mỗi khi nhớ lại, Định vẫn tưởng như một giấc chiêm bao. Cứ cho là hôm ấy chuyếnh choáng chút hơi men, chàng có thể lẫn lộn giữa thực và ảo giác, nhưng câu chuyện về Hoàng Mai thì chắc chắn là một điều bí ẩn không giải thích được. Hôm ấy là một buổi chiều cuối năm, trời lại lất phất mưa, bóng dáng của mùa Đông dường như vẫn còn quanh quẩn đâu đây, khiến thời tiết rất ẩm và lạnh. Định vừa đến ăn bữa cơm cúng Ông bà với gia đình một người bạn, lúc về, đi ngang qua một ngôi chùa, buổi chiều nhưng có mưa phùn và gió bấc, bầu trời âm u, giăng giăng những cụm mây màu xám nhạt. Thấy có nhiều bóng người qua lại, chàng ghé vào mới biết đó là ngày cuối cùng của buổi Chợ Tết.
Càng về chiều người càng thưa thớt, mấy gian hàng bán cây cảnh, bánh trái bày trong những chiếc lều vải, người ta đang lo thu dọn.
Riêng một hai cái lều ở xa hơn, vẫn còn vang lên tiếng cười rộn rã, hóa ra chỗ ấy có văn nghệ, chỗ thì thả thơ, chỗ lại đang ca hát. . .
Năm nào cũng thế, người Việt tha hương mỗi năm Tết đến, vẫn nhớ mùa Xuân ở quê nhà, thường tụ họp lại những buổi chợ Tết ở chùa hay nhà thờ, người người quần là áo lượt đi tìm lại chút hương vị những mùa Xuân cũ. Cũng chợ hoa tươi đầy cúc vàng và hoa thược dược đủ màu, những cành đào hồng thắm, chỉ thiếu hoa mai vì rất hiếm. Cũng bánh chưng xanh, cũng dưa hấu đỏ, chả thiếu thức gì mà Xuân thì vẫn như thiêu thiếu.
Đã sang một năm mới Dương lịch, những ngày lễ lộc kéo dài trong mùa Đông đã hết, lớp người lớn tuổi dường như vẫn chờ đợi với chút bâng khuâng khi nhìn những cây hoa đào đã bắt đầu đơm hoa, từng đàn chim én ở đâu bay về nghiêng cánh trên bầu trời xanh biếc.
Hơi men còn ngà ngà, Định thấy lòng lâng lâng khi đi ngang qua một căn lều còn vang lên những tràng cười rộn rã.
Chàng tò mò ghé vào, trong ấy dưới ánh đèn, có đến dăm, bảy người già có, trẻ có đang chúi đầu vào chơi thả thơ. Họ đứng vây xung quanh một người đàn ông và một cô gái, không ai chú ý đến Định vì họ đang mê mải tìm chữ để điền cho thích hợp với câu thơ được thả. Định thấy vui vui, đúng là một trò chơi rất tao nhã của nền văn hóa Việt.
Cứ một tấm giấy màu hồng điều được ghi lại bốn câu thơ đủ loại, từ truyện Kiều cho tới thơ mới của những nhà thơ nổi tiếng những thập niên sau này, và họ chừa lại một khoảng trống trong một câu thơ, cho mấy chữ có cùng một vận như nhau nhưng khác nghĩa, rồi người thả thơ phải thả sao cho đúng với chữ của tác giả.
Mỗi lần có người đoán trúng, bài thơ lại được ngâm lên cho mọi người nghe, và mỗi lần như thế người thả thơ được thưởng một món quà, với những tiếng vỗ tay và cười nói rộn rã của đám người đứng xung quanh.
Đã có một vài người bỏ cuộc đi về, vì trời chiều dưới cơn mưa bụi hình như tối nhanh hơn, cái giá buốt của ngày cuối Đông vẫn khiến người ta co ro trong những lớp áo ấm dầy cộm. Bầu trời như được giăng những sợi tơ rất nhẹ, bởi những hạt mưa lấm tấm đậu trên những chiếc áo măng tô đủ màu, óng ánh như thủy tinh.
Dăm đứa bé chạy tung tăng theo cha mẹ đi chợ Tết, má đỏ hây hây.

Trong lều thả thơ, phảng phất mùi hương dìu dịu của những bông thủy tiên nở sớm, cánh hoa trắng muốt phơn phớt nhuỵ vàng, người ta cố ý dùng ánh đèn mờ cho khung cảnh thêm phần kín đáo và ấm áp, thơ và cảnh dường như quyến luyến lấy nhau để thú thả thơ càng thêm phần tao nhã.
Đứng ngắm nghía một lát, Định thú vị mua liền một lúc nhiều lá thơ, vì mỗi khi đoán trúng, đều được ngâm lại bằng giọng ngâm rất mượt mà của người phụ nữ mặc áo xanh đứng trong quầy, rồi tiếng tấm tắc của người thả thơ như thấm thiá từng ý, từng lời trong mỗi câu thơ vừa được thả.
Cầm trong tay chiếc lá thơ với bốn câu thơ của Thế Lữ, đọc đi đọc lại mà Định vẫn chưa đoán được phải dùng chữ gì cho đúng với câu thơ của tác giả:


"Tiếng sáo diều nao nao trong vắt
Trời quang mây, xanh ngắt màu lơ
Thuyền trôi nuớc ( ...) hững hờ
Hàng cây lặng đứng trên bờ trông mong."


Trong câu thứ ba có một chỗ được để trống, kèm theo những chữ như "chảy, đẩy, vẫn, biếc" để Định chỉ có quyền chọn một chữ chính xác nhất đúng với bài thơ của tác giả. Thú thả thơ coi vậy mà khó, vì thả chữ nào vào câu nghe cũng có nghĩa, đọc vẫn êm tai, nhưng đúng hay sai thì chưa biết.
Đang băn khoăn chọn lựa, lại còn phải nghĩ ngợi sao cho đúng với ý của thơ, bỗng Định thấy một ngón tay trỏ rất xinh từ phía sau thò vào trang giấy trên tay chàng, thoảng một mùi hương rất quen khiến chàng ngây ngất.
Như bị cuốn hút vì mùi hương dịu dàng ấy, Định thở ra rồi reo lên với người đứng ở phía trong đang chờ đợi. Chàng đọc nguyên câu thứ ba, chỗ chữ được bỏ trống:
" Thuyền trôi nước "đẩy" hững hờ
Hàng cây lặng đứng trên bờ trông mong..."
Có tiếng vỗ tay của hai người đứng phía trong, và câu thơ được người phụ nữ ngâm lên như để tán thưởng tài thả thơ của chàng.
Lần lượt, những lá thơ sau, mỗi lần mở ra chàng đều cố ý chờ người đẹp đứng phía sau chỉ hộ, và hầu như không có một câu thơ nào bị sai chữ cả.
Ai cũng khen chàng giỏi thơ, khiến Định vừa vui vừa liếc nhìn lại phía sau, và chàng bỗng ngây ngất vì khuôn mặt rất xinh của người phụ nữ. Mái tóc huyền thả xuống đôi bờ vai, nàng mặc chiếc áo dài lụa vàng, khoác một chiếc áo măng tô màu xanh non, đang mỉm cười với chàng.
Chàng chưa kịp mỉm cười với người đẹp, thoắt một cái, nàng đã bước ra khỏi lều, Định cũng vội vã rảo bước theo quên cả lấy quà khiến hai người đứng trong quầy trố mắt nhìn ngạc nhiên.
Hơi Xuân bừng bừng trong huyết quản, trời lại hơi nhá nhem, bóng cô gái lướt đi lẫn vào hàng thông men lối đi ra phía cổng chùa, khiến Định phải bước nhanh như bị ma đuổi.
Mưa chỉ hơi lất phất, nhẹ như sương, trong khuôn viên chùa vài căn lều vẫn còn vang lên tiếng nhạc Xuân dìu dặt.

Cô con gái chợt đứng lại ngay chiếc ghế đá cạnh một cây thông, chỗ ấy đất cao mà lại tối, chênh vênh một chiếc bóng trên nền trời nửa sáng nửa tối, dáng nàng thật thanh như một cành mai trong gió.
Định đã theo kịp nàng với những tiếng đập rộn ràng của con tim trong lồng ngực. Lòng chàng nôn nao với ý nghĩ trời xui đất khiến chi đây, giữa những ngày năm cùng tháng tận, nơi đất khách quê người, lại vì thơ mà được gặp gỡ một giai nhân, chắc là duyên tiền định.
Từ ngày bỏ nước ra đi, sống kiếp tha hương một thân cô quạnh, người tình năm xưa vì hoàn cảnh phải đi lấy chồng, Định vẫn có ý tìm kiếm một người mà chàng mơ tưởng như ý muốn, nhưng khó lòng tìm gặp.
Vì những người phụ nữ như vậy rất hiếm, thản có thì cũng đã có người nhanh tay rước mất, chàng chỉ có cơ hội gặp gỡ những người phụ nữ tầm thường, tuy có chút nhan sắc nhưng tâm hồn hoàn toàn trống rỗng, họ chỉ chạy theo nhu cầu của vật chất nhiều hơn mà thôi.
Luống cuống như hồi còn đôi mươi, mới biết yêu lần đầu, Định dừng lại vừa một khoảng ngắn trước mặt cô gái.
Vuốt những giọt nước mưa trên mái tóc, chàng nói mà giọng vẫn còn run vì xúc động:
"Thành thật cảm tạ, nếu không có cô giúp hộ tôi hoàn toàn không làm sao đoán được hết những chữ cho buổi thả thơ ngày hôm nay. Hiếm có người giỏi thơ đến như vậy!"
Đó là lời khen ngợi khéo léo, khiến vì thế mà cô con gái mặc áo vàng mặt đỏ bừng lên trông rất xinh, mỉm cười với chàng lần nữa. Định không để lỡ cơ hội, chàng tiếp luôn:
"Tôi tên Định. Cô có thể cho tôi biết quý danh để tiện việc xưng hô?"
Điều khiến chàng ngạc nhiên và phấn khởi, với một vẻ rất tự nhiên, nàng nhoẻn miệng cười rồi nói khẽ:
"Chào ông Định, tôi tên là Hoàng Mai, tên của một loại hoa mùa Xuân.
Đáng lẽ ngày xưa ông cụ tôi đặt tên tôi là Lãnh Hương, có lẽ vì mai nở vào tiết đông phong, và cũng vì mai phảng phất chút hương lạnh lẽo. Nhưng sau cụ đổi ý, vì chữ "lãnh hương" tuy thanh cao nhưng lại có phần cô quạnh, bởi thế Hoàng Mai nghe vẫn dễ thương hơn."
Định reo lên với vẻ thán phục:
"Đúng là người thơ bao giờ cũng văn vẻ, mỗi câu nói ra đều đủ ý đủ lời. Tiếc là tôi ghé vào đây quá trễ, chứ sớm hơn, có lẽ gian thả thơ ấy đã hết quà tặng từ lâu."
Hoàng Mai cũng vui vẻ nói:
"Có đến sớm thì mình cũng không gặp nhau, vì tôi cũng chỉ mới đến, đang đi loanh quanh thì tạt vào chiếc lều thơ, gặp ông đang chơi thả thơ thì cũng ghé vào để chơi chung.
Đời thường vẫn từ những ngẫu nhiên mà có, hễ có cơ duyên thì tự nhiên mà gặp. . . "
Nói đến đây, thấy Định chăm chăm nhìn mình như bị mất hồn, Hoàng Mai cũng bẽn lẽn cúi đầu, nhan sắc càng thêm phần kiều mị.
Định mê mẩn nhìn vào đôi môi nàng, giọng nói êm đềm khiến tâm trí chàng lúc ấy vì hơi men, lại càng thêm ngây ngất.
Định lúc ấy đã lấy được tự chủ, chàng cảm thấy bạo dạn, bèn mời nàng ngồi xuống chiếc băng đá ngắm cảnh chiều xuống, nghiêng nghiêng những sợi mưa Xuân thật mỏng như tơ:
"Chắc Hoàng Mai thích thơ văn lắm phải không?"
Cô gái bẽn lẽn gật đầu:
"Tôi thích cả thơ lẫn nhạc, nhưng tính sợ đám đông, nên đợi chiều vắng vẻ, ít người, mới thả bộ ra chùa để nghe người ta hát, và để xem người ta thả thơ.

Lâu lắm rồi mới nghe lại những bản nhạc Xuân, âm hưởng đã tha thiết lại êm đềm làm sao. Tình cờ thấy ông đang băn khoăn vì mấy chữ của bài thơ, tôi mạn phép được chung vui trong chốc lát, ai ngờ, lại vì thế mà thành quen nhau."
Định reo lên thích thú:
"Nói theo sách thì là duyên "tiền định", có khi mình đã có biết nhau từ kiếp trước.
Có phải như Hoàng Mai đã nói, đời chỉ từ những ngẫu nhiên, đưa đẩy mà thành cơ duyên. Tôi có biết thơ thẩn gì đâu, nhưng cứ lấy bừa một chữ mà thả vào biết đâu may lại trúng."
Hoàng Mai ngắt lời chàng:
"Nói như thế thì tôi không hoàn toàn đồng ý với ông, vì thơ văn dẫu là khiếu trời cho, nhưng nó cũng đòi hỏi sự yêu thích văn chương, sách vở. Sở dĩ tôi võ vẽ chút thơ văn, cũng nhờ hồi còn nhỏ, được nghe ông cụ tôi bình văn với các bằng hữu thích thơ văn như cụ, nên nhớ được ít nhiều."
Định thấy nàng cởi mở, nên cũng dạn dĩ hơn:
"Cô Hoàng Mai, nếu không có gì ngại, xin đừng gọi tôi bằng ông cho khách sáo. Có lẽ tuổi tác không cách biệt bao nhiêu, mình lại là đồng hương với nhau..."
Định liếc thấy Hoàng Mai có vẻ nghiêm sắc mặt, nhưng rồi nàng lại nhoẻn cười :
"Chuyện xưng hô không quan trọng, tuổi tác cũng thế, hễ cảm thấy lòng mình không động ý xấu là đủ rồi.
Ông... anh Định sang đây đã lâu chưa?"
Nghe câu hỏi của Hoàng Mai, Định như cởi tấc lòng:
"Cũng lâu rồi cô ạ, sau năm 75, tôi theo đoàn tầu vượt ra biển Đông rồi lênh đênh từ đấy đến nay. Là một người lính biển, mới được ba năm trong đời lính nhưng cả ba năm chỉ ăn Tết trên sông nước ở những làng mạc ven sông.

Chỉ nhớ mài mại rằng mùa Xuân năm nào cùng anh em đồng đội đón Xuân trên một chiếc tàu sông, ghé vào một làng quê xơ xác vì bom đạn.
Bây giờ gặp Hoàng Mai, bỗng dưng tôi chạnh nhớ tới những cây mai vàng trong những làng quê heo hút ở miền quê, dọc theo bờ sông là nhà dân rải rác, nhà nào cũng trồng một, hai cây mai trước cửa.
Cảnh thì buồn, người lại khổ, đất nước triền miên trong binh lửa, nhưng hễ cứ Xuân về là hoa mai nở vàng rực rỡ, như món quà của thiên nhiên tặng cho con người để biết rằng Xuân đã tới."
Hoàng Mai dường như cũng ngậm ngùi với nỗi nhớ của Định, tự nhiên cũng đổi cách xưng hô, có lẽ khi nghe chàng thật thà thổ lộ cho mình nghe những kỷ niệm cũ trong đời lính.
Dường như dĩ vãng của nàng cũng đã có nhiều kỷ niệm với một người lính nào đó:
"Nghe anh nhắc tới hoa mai ngày Tết, Hoàng Mai lại chạnh nhớ tới căn nhà xưa của mình, cũng nằm ven một dòng sông.

Năm nào cũng vậy, hễ Xuân về là con đường ấy bừng lên một màu vàng tươi thắm. Không biết anh có nhận ra rằng, những cánh hoa mai rụng tả tơi trong gió, nó vẫn mang theo một chút ngậm ngùi khiến lòng người rưng rưng cảm xúc. Nhất là, mỗi một mùa xuân qua lại vắng dần đi những khuôn mặt thân yêu trong cuộc đời, khiến Hoàng Mai vẫn hay nghĩ tới hai câu thơ của Vũ Đình Liên:
"Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?"


Định cũng gật đầu, giọng chàng buồn buồn khi nhớ lại những mùa Xuân cũ:
"Đúng rồi Hoàng Mai ạ, nhất là khi mình đã không còn trẻ nữa, thì sự mất mát ấy lại càng nhiều hơn.
Suốt ba năm đón Xuân nơi vùng sông nước, nỗi vui lớn nhất của tôi là Xuân về mà không nghe tiếng súng.

Những cái Tết trên sông vào đêm Giao Thừa cũng lạnh vì gió và hơi nước, sương mù trắng như sữa giăng giăng trên mặt sông, khiến lòng người lính nào cũng bâng khuâng nhớ gia đình những lúc năm cùng tháng tận.
Sáng mùng một, ghé vào một thôn làng nào đó, thấy dân làng được hưởng một cái Tết an bình, trẻ con mặc quần áo mới theo cha mẹ chèo ghe đi lễ chùa, lòng mình lại cảm thấy vui vui.

Cảnh thanh bình đó hiếm hoi lắm, cho nên cũng không thiếu những ngày Xuân nhìn những xác người, theo giề lục bình trôi lên trôi xuống trên dòng sông, chẳng biết khi thân xác nằm đó, linh hồn họ đi đâu? Họ có về với cha mẹ vợ con, hay là linh hồn họ cứ thơ thẩn đi theo cái xác trôi lên trôi xuống, để chờ lúc được vớt lên, chôn vội vàng xuống một chỗ hẻo hút nào đó, làm bạn với giun dế."
Nghe Định kể, bỗng dưng Hoàng Mai cũng cảm thấy bùi ngùi, nàng lên tiếng hỏi:
"Những lúc ấy, thường thường anh nghĩ gì? Anh có nghĩ mình sẽ tiếp tục nhiệm vụ và tạo được nhiều chiến công oanh liệt không?"
Định chép miệng trong một nỗi ngao ngán, chàng trả lời:
"Dẫu biết rằng cần phải có một lý tưởng để chiến đấu, nhưng lòng tôi lúc ấy lại hoàn toàn khao khát hòa bình trở về cho quê hương xứ sở. Những người dân quê mình họ khổ lắm...

Tôi vẫn ao ước làm sao chiến tranh chấm dứt, để thực sự có được những mùa Xuân thanh bình và tiếng cười vui trên khắp các nẻo đường đất nước. Nhưng thôi Hoàng Mai ạ, chuyện cũ có nhắc mãi thì vẫn không vơi đi được nỗi buồn, tôi vẫn đang nghĩ phải cảm ơn Hoàng Mai về cuộc gặp gỡ bất ngờ của chúng ta trong buổi chiều hôm nay đây."


Hoàng Mai cũng nhìn chàng với ánh mắt tha thiết đầy bí ẩn:
"Nếu cho rằng tất cả những cuộc gặp gỡ hay quen biết ngắn hay dài, một khoảnh khắc hay nhiều năm tháng đều do sự sắp xếp của định mệnh, thì chưa biết ai phải cảm ơn ai. Huống gì giờ đây, những câu chuyện của chúng ta ngày xưa lại rất dễ cảm thông, Hoàng Mai vẫn thích những tình bạn chân thật."
Họ cứ tiếp tục chuyện trò, những câu chuyện xưa lần lượt được hai người kể lể cho nhau nghe, bóng chiều đã nhập nhòa khắp nơi, khiến chiều Xuân càng thêm lạnh.
Nhiều chiếc xe rời bãi đậu, chiếu những vệt đèn sáng trên mặt đường. Đèn trong mấy chiếc lều bán hoa cảnh đã tắt, người lác đác đi về, chỉ còn vọng lại bản nhạc mừng Xuân vang vang trong buổi chiều cuối năm.
Chiều ba mươi trời tối nhanh hơn, và cũng buồn hơn những buổi chiều khác. Bên Hoàng Mai, bóng tối đã ập xuống khiến hai người nhìn không rõ mặt nhau, Định cảm thấy buổi chiều đi rất vội, khiến chàng lại nhớ tới bài thơ "Chiều" của Hồ Dzếnh được phổ nhạc. Chàng tự nhiên hát khẽ:
"Trên đường về nhớ đầy,
Chiều chậm đưa chân ngày
Tiếng buồn vang trong mây,
Tiếng buồn vang trong mây.
. . . . . . . . .
Nhớ nhà châm điếu thuốc
Khói huyền bay lên cây..."
Có lẽ vì hơi men còn ngất ngây, có lẽ vì buổi chiều lấm tấm mưa Xuân, lại ngồi bên cạnh một người đẹp như Hoàng Mai, khiến Định cứ ước chi thời gian ngừng lại, để hai tâm hồn đồng cảm cứ nhắc lại cho nhau nghe những mùa Xuân cũ của mỗi người ở quê nhà năm xưa.
Thấy Hoàng Mai đứng dậy, có vẻ sắp cáo từ, Định vội hỏi:
"Hoàng Mai chắc ở gần đây, để tôi xin phép được đưa cô về, vì bây giờ sắp tới giờ đóng cửa."
Tiếng cười của Hoàng Mai trong vắt như pha lê, Định còn nhớ cả câu nói vui rất duyên dáng của nàng:
"Mô Phật! Cổng chùa chẳng bao giờ đóng, chỉ có lòng người mới đóng hay mở thôi. Nhưng thôi, Hoàng Mai cũng phải về vì trời đã tối, các cụ khó tính cứ chập tối là cửa đóng then gài, không dễ gì lang thang mãi, nhất là trời lạnh như thế này."
Định cũng bật cười vì câu pha trò duyên dáng của nàng, chàng cố nhớ lấy khuôn mặt xinh xắn và rất có duyên ấy, nhưng sương chiều xuống vội đã làm mờ mịt đi.
Hai người đi ra bãi đậu xe, chiếc xe lăn bánh ra khỏi cổng chùa, Hoàng Mai chỉ đường cho Định rồi ngồi im lặng, chỉ riêng Định vẫn chất ngất niềm vui trong dạ.
Lúc bước xuống xe, Hoàng Mai chỉ chào chàng rất khẽ, rồi bóng nàng lướt đi như sương, chỉ thấy lờ mờ tà áo dài màu vàng của nàng lất phất bay trong gió, khuất nhanh vào chiếc cổng gỗ.

[Camly]

Sau buổi chiều cuối năm đó, Định ra về lòng ngất ngây một nỗi nhớ mông mênh.
Chàng nhớ rất rõ con đường có căn nhà của Hoàng Mai, nằm trong một con đường khá yên tĩnh, cách ngôi chùa độ nửa dặm đường, có lẽ buổi chiều nàng đã đi bộ ra đấy, và đã gặp chàng trong chiếc lều thả thơ. Định không sao quên được, màu áo vàng và chiếc áo khoác màu xanh non, như một bông hoa mai vàng óng ả trong cái đài hoa màu xanh nõn.
Những ngày sau đó Định cứ như người mất hồn, cho tới hôm Rằm tháng Giêng thì Định cương quyết đi tìm nàng, chàng len lỏi trong đám thiện nam tín nữ đi lễ chùa, nhưng vẫn không thấy bóng Hoàng Mai đâu cả.
Từ chùa tới khu nhà nàng ở, Định nhớ chỉ cách một thôi đường ngắn, căn nhà ấy cũ kỹ, ngoài sân trồng nhiều cây cảnh. Định bỏ xe trên sân chùa, rồi như một người nhàn rỗi đi du Xuân, Định lững thững đi mà lòng thì hồi hộp vô tả. Chàng nghĩ tới lúc được gặp lại Hoàng Mai, được nàng mời vào chơi căn nhà xinh xắn ấy, trong cái ấm áp của ngày đầu Xuân, thật thú vị biết bao.
Chàng đi đi, lại lại thong thả nhiều lần trước căn nhà của Hoàng Mai, thỉnh thoảng dừng lại như chăm chú nhìn một cây hoa mùa Xuân, làm như mình đang say mê với cái đẹp của cây cỏ, lòng thầm mong được gặp lại nàng lần nữa.

Bỗng mắt Định như sáng lên, khi nhìn thấy bên hiên nhà nàng lẫn trong những thứ hoa mùa Xuân, một chậu mai nở bung ra những đoá mai vàng óng thật đẹp.
Ở quê người mà có được một chậu mai quý như thế này thật hiếm, chắc hẳn người trồng phải săn sóc thật kỹ lưỡng để hoa nở đúng vào dịp Xuân về.
Đang băn khoăn vì chưa biết sẽ làm sao để gặp được người mộng buổi chiều Xuân, may quá chàng nhác thấy có người mở cửa. Đó là một bà cụ già đầu đã bạc, mặc chiếc áo nhung màu huyết dụ, dẫn một con chó con ra sân. Con chó thấy chàng thì sủa lên như tiếng kêu của trẻ con báo nhà có khách, bà cụ vội ngửng lên nhìn. Rồi khi thấy Định đứng ngoài hàng rào chăm chú nhìn vào chậu mai trước hiên, cụ vui vẻ nói:
"Cậu cũng là người Việt phải không? Hoa mai của quê mình đấy, ở đây mà thấy hoa mai là lại nhớ Tết quê nhà."
Định suýt soa khen hoa đẹp, chứ thật ra bụng chàng chẳng thiết gì hoa, chỉ mong sao Hoàng Mai ở trong nhà, nghe tiếng người quen sẽ chạy ra mừng mà thôi.
Nhưng tuyệt nhiên không có ai, chỉ bà lão khi thấy chàng khen chậu mai đẹp, liền thao thao kể cho Định nghe về loại hoa quý mùa Xuân mà ít ai trồng được:
"Hoa này người ta gọi là Hoàng Mai đó cậu à, hương chỉ phảng phất trong gió, thơm rất nhẹ cho nên có người còn gọi là Lãnh Hương. . . "
Định giật mình. Đúng là lối nói chuyện của Hoàng Mai, người con gái chàng gặp chiều cuối năm trong buổi chợ Tết, không hiểu giữa người và hoa có liên quan gì với nhau. Bà cụ dường như không chú ý tới nỗi băn khoăn của chàng, lại tiếp tục kể:
"Trồng được cây mai này, chúng tôi thật là "nâng như trứng, hứng như hoa".
Phong thổ quê người khác phong thổ quê mình, hễ nắng nhiều cũng phải đem vào chỗ mát, mà đông lạnh cũng phải che, nâng niu mãi cũng chỉ vì nỗi nhớ con mà trồng..."
Không dằn được sự tò mò, Định lên tiếng hỏi:
"Hễ ngày Tết là mọi người về xum họp đông đủ, hôm nay thì ai lại về nhà nấy. Ở bên này là như vậy, nhưng còn cô Hoàng Mai..."
Định hỏi thật khéo, khiến bà cụ đang kể chuyện nhíu mày lại nhìn chàng ngạc nhiên:
"Cậu hỏi ai? Làm sao cậu lại biết con Hoàng Mai nhà tôi?"
Định vui mừng vì biết bà cụ là mẹ của Hoàng Mai, như vậy sớm muộn gì chàng cũng được gặp nàng. Chàng nói dối:
"Cháu là bạn của Hoàng Mai, nhưng lâu rồi không gặp. Hôm trước Tết, đi chợ Xuân, tình cờ mới gặp lại nhau, Hoàng Mai có chỉ nhà cho cháu biết. Hôm nay ngày Rằm, đi chùa tiện cháu ghé thăm. Xin phép hỏi cụ, cô Hoàng Mai có ở nhà không?"
Mặt bà cụ tự nhiên đổi sắc, khiến Định cũng bối rối.
Bà cụ đứng lặng nghe chàng nói, có lẽ cụ không tin vào lỗ tai của mình. Rồi cụ mở cánh cổng cho Định bước vào, lắp bắp hỏi:
"Cậu là bạn của Hoàng Mai, nhưng cậu gặp em nó bao giờ vậy?"
Định ngỡ ngàng, chàng sợ bà cụ hiểu lầm mình, vội lên tiếng:
"Thưa cụ, nếu Hoàng Mai không có nhà thì thôi cháu xin kiếu, để dịp khác cháu sẽ tới thăm.
Biết nhà rồi thì sớm muộn gì cháu cũng gặp lại cô ấy."
Bà cụ nhìn chàng chăm chăm, vẻ cầu khẩn:
"Cậu ơi, không phải ngẫu nhiên mà gặp. Cậu vào nhà uống ly nước, nhà tôi tuy đông con cháu nhưng mỗi đứa ở mỗi nhà, thành thử gặp người đồng hương tôi quý lắm.
Tôi mua nhà ở gần chùa cũng vì vậy, hễ khi nào thích lại lên chùa cầu Phật, không phải phiền con cái đưa đón. Nhưng mà, cậu kể lại tôi nghe, cậu gặp Hoàng Mai bao giờ?"
Nghe cách nói của cụ, Định không cảm thấy e ngại nữa, có khi cơ duyên đưa đẩy, chàng lại có dịp may để được đến nhà nàng thăm viếng thoải mái hơn. Theo bà cụ vào nhà, phảng phất mùi trầm nhang và hoa thơm trên bàn thờ Phật.

Định quan sát nhanh những tấm hình bà cụ treo trên tường, mắt chàng như sáng lên khi nhìn thấy bức ảnh chân dung Hoàng Mai được treo trang trọng trên một góc tường, bên dưới là một chậu mai giả rất đẹp.

Chàng thấy vui trong lòng, đúng là cô gái chàng gặp chiều hôm ấy, nét cười, khoé mắt, chiếc áo màu vàng tươi như những cánh hoa mai mùa Xuân.
Bà cụ không quên gọi cụ ông ra tiếp chàng, rồi chỉ về bức chân dung của cô con gái, cụ hỏi:
"Có thật là cậu đã gặp nó phải không?"
Định gật đầu quả quyết. Chàng lại còn thành thật xin lỗi cụ vì lời nói dối lúc nãy, bởi vì chàng chỉ mới quen Hoàng Mai vào buổi chợ chiều Xuân hôm cuối năm mà thôi.

Nghe kể đến chuyện thả thơ, ông cụ gật gù bảo chàng:
"Thế là chuyện thật rồi. Con bé này hồi nhỏ đã có khiếu thi văn, hễ nghe tôi đọc bài thơ nào là thuộc luôn bài thơ ấy. Nhưng thú thật với cậu, chúng tôi lâu lắm rồi không biết tin của cháu, kể từ ngày nó ra đi..."
Đang vui câu chuyện, Định gần như ngồi xững lại vì câu nói của ông cụ. Chàng hấp tấp ngắt lời :
"Thưa cụ, vậy đã bao lâu rồi, các cụ không gặp lại Hoàng Mai?"
Chàng nghe ông cụ thở dài:
"Cũng đến chục năm rồi cậu ạ, kể từ khi con bé đi vượt biển rồi không nghe tin tức gì nữa.
Ngày ấy chúng tôi còn ở quê nhà, sau mới được mấy người con bảo lãnh sang đây vài năm thôi, chúng tôi đành phải đem gửi em nó vào chùa để hương linh có chỗ ấm áp.
Chừng ấy năm vẫn nghe ngóng mà không có tin tức gì của em, thành thử nghe cậu kể, chúng tôi cho là chuyện lạ, vì nếu em nó còn sống, cũng làm sao biết được nhà cha mẹ ở đây mà về."
Định nghe lạnh cả sống lưng, dù trong căn nhà nhỏ này rất ấm, phảng phất mùi trầm hương và hoa thơm.
Trong tấm hình treo trên tường, Hoàng Mai như đang mỉm cười với chàng, một nụ cười của lòng biết ơn.
Có phải chăng cuộc gặp gỡ kỳ lạ trong buổi chợ Tết, lại có thể dẫn tới những chuyện kỳ thú sau này trong cuộc đời chàng. Ông cụ lại kể tiếp câu chuyện còn dang dở:
"Gia đình tôi đăng báo, nhắn tin, hỏi thăm mãi mà không thấy ai cho biết về tin tức của Hoàng Mai cả, cho nên đành xem ngày con ra đi mà làm giỗ cho con, cũng vào tháng giêng mùa Xuân độ hoa mai nở là con chúng tôi từ giã cha mẹ ra đi.
Bà nhà tôi nhớ con cho nên cố ương lấy giống hoàng mai để nhớ đến đứa con gái xinh đẹp, nết na nhưng bất hạnh đã bỏ đi trước cha mẹ, để mỗi độ Xuân về, chúng tôi nhìn mai nở mà thắt cả ruột gan."
Nói tới đây, ông cụ như rũ xuống, không còn sức để kể thêm về cô con gái bất hạnh đã bỏ xác ngoài biển khơi. Riêng Định, lòng chàng cũng rưng rưng cảm động, không hiểu nổi cơ duyên nào mà linh hồn Hoàng Mai lại chọn chàng để tìm về với cha mẹ, chia với chàng nỗi buồn xa xứ trong độ Xuân về trên đất khách.
Bà cụ ân cần mời Định ở lại dùng bữa cơm chay với gia đình, cụ nói mà như muốn khóc:
"Cứ tính ngày em nó ra đi năm xưa, thì có lẽ hôm nay cũng là ngày giỗ của nó.
Bữa cơm hôm nay may lại thêm có cậu tới chơi với vợ chồng tôi, chắc là linh hồn con gái tôi đã ngậm cười nơi chín suối.

Thôi thì từ nay cũng vì em, cậu xem chúng tôi như chỗ thân tình, thỉnh thoảng ghé vào thăm, xem như vì duyên lành mà gặp."
Từ đấy, Định vẫn hay đi chùa với nỗi mong ước được gặp lại Hoàng Mai lần nữa, thỉnh thoảng lại ghé thăm bố mẹ của Hoàng Mai, nhất là những dịp Xuân về, chàng có cái thú ngồi nhìn những nụ mai vàng e ấp nở, y như nụ cười của Hoàng Mai trong buổi chiều Xuân năm nào.
Định không cảm thấy sợ hãi, vì với một ý lành, dù người hay là ma, thế giới của loài người hay thế giới của linh hồn, vẫn có người tốt kẻ xấu.
Huống gì, chàng cứ nghĩ là Hoàng Mai đã phù hộ cho chàng gặp nhiều may mắn tốt đẹp trong những ngày sau đó.
Năm sau, chính mẹ của Hoàng Mai đã giới thiệu cho Định một người cháu gái có họ xa với bà.

Cũng vì thế, khi lấy vợ, vì chỉ có một mình đơn độc, Định được cha mẹ Hoàng Mai đứng ra làm chủ hôn cho ngày đám cưới, chàng xem họ như cha mẹ nuôi.
Rồi khi có đứa con đầu lòng, bà cụ đã tới thăm nom, săn sóc vợ chàng như con gái. Chẳng ai biết gì về sợi giây liên kết giữa ba người với nhau, chỉ biết là từ đấy họ quý nhau còn hơn người trong thân tộc.
Đứa con gái đầu lòng của Định thật xinh và thật ngoan, mềm mỏng dễ thương với nụ cười y hệt nụ cười của cô Hoàng Mai trong tấm ảnh. Có đôi khi chàng giật mình nghĩ ngợi:

"Không biết có phải Hoàng Mai đã trở lại kiếp người, để trả ơn chàng đã vì nàng mà tới lui thăm viếng cha mẹ mình lúc tuổi già bóng xế?"


Nguyên Nhung

[Camly]

Thất Thời, Thất Nghiệp

Ông bị thất nghiệp rồi, điều linh cảm mơ hồ đã thành sự thật khi buổi sáng mới lò mò vào hãng .

Còn sớm chán, ông vào Internet đọc Email mỗi ngày như thói quen, đang ngấu nghiến đọc vội để chuẩn bị đến giờ làm thì một đồng nghiệp đi ngang vỗ mạnh lên vai:
” Thôi, hôm nay tha hồ về nhà mà lướt Net. Hay gì chưa? Có tên ông trong danh sách được về nhà “ngồi chơi xơi nước” đấy.”
Chẳng biết hắn nói chơi hay thiệt, tin này làm ông giật bắn cả người.

Thế mà là chuyện thật, năm ngoái người ta đã xôn xao bàn tán, nhưng tính chủ quan là chuyện ấy chỉ xảy ra cho người khác, nên ông vẫn “bình chân như vại” vì nghĩ mình làm việc lâu năm, tay nghề giỏi bậc thầy, hãng chỉ cho nghỉ việc những “cụ” vượt qua tuổi hưu mà chưa chịu nghĩ là mình mất sức lao động, hay bọn tay mơ mới chập chững vào nghề.

Thế là thất nghiệp thật, ở nhà chơi không cứ buồn rũ cả chân tay. Ông có định thất nghiệp đâu, nhưng việc ấy tự nhiên nó tới thì cứ tới. Y như cái ngày khốn nạn năm bảy mươi lăm, ông cũng chưa bao giờ nghĩ tới chuyện bị giải ngũ ngang xương, thế mà bước qua tháng Năm năm ấy thì đương nhiên cũng bị giải ngũ.
Thằng bạn ông tinh thần chiến đấu kém, chỉ mong hòa bình để ở nhà "đuổi gà" cho vợ. Năm ấy thấy tình hình căng thẳng, nó đi tìm lão thầy bói để đoán hộ đường công danh sự nghiệp.
Lão thầy bói ấy tài lắm, không mù nhưng vẫn đeo đôi kính đen.
Lão bảo bạn ông xòe bàn tay, rồi lấy một tờ giấy ghi mấy con số, xem đi xem lại, thầy phán một câu xanh rờn:
" Chỉ nội năm nay, cậu đương nhiên giải ngũ."
Ông bạn vàng hí hởn về rỉ tai mọi người, thế là lũ lượt một bọn rủ nhau đi cúng tiền cho thầy bói ăn, anh nào anh nấy ra về cũng vui như Tết.
Hòa bình là cái chắc, quân đội chỉ cần cho nhu cầu chiến tranh, một mai hòa bình, giã từ vũ khí về quê lập vườn, ngồi vui hưởng cảnh thái bình thịnh trị.
Lão thầy bói nói thánh thật, hay là cả bọn bạn bè ông đều ngây thơ tin rằng đã tới lúc "bất chiến tự nhiên thành".
Đúng là một lũ ngây thơ, thầy bói là một tay phản chiến hạng nặng làm nản lòng chiến sĩ, sau này khi đi tù, ông đã nghiệm ra điều ấy đúng mười năm ăn bo bo và khoai lang, khoai mì mòn cả răng.
Đấy là chuyện ngày xưa, còn chuyện thất nghiệp của ông bây giờ là do tụi khủng bố gây ra, rồi chiến tranh chống khủng bố lan rộng, tiền tỉ đóng thuế của dân chúng đổ theo bom, đạn.
Đổ một lúc hai cái nhà to nổi tiếng thế giới, sau đó thì kéo theo hằng loạt những công ty và hãng xưởng đua nhau giảm bớt công nhân, ông ở tuổi tròm trèm sáu mươi kéo lết theo đà kinh tế để đến hôm nay mới đến lượt về nhà nằm khểnh xem TV.
Giữa nơi đông người hay với bọn đàn em một thuở, ông luôn cho mình thuộc hàng tiền bối kinh nghiệm đầy mình, xứng đáng lên hàng “Cụ”, khi mất việc rồi tự nhiên ông lại nghĩ : sáu mươi đâu đã gọi là già, vẫn còn làm việc được, dù tóc có thưa thớt và răng cái còn cái mất, so với các lão tướng bên nhà ông vẫn còn phong độ.

Thằng con lớn an ủi bố:
"Từ ngày qua đây đến giờ, bố cày suốt.

Thôi được dịp nghỉ ngơi, ở nhà trông hộ con mấy đứa cháu.,

Với lại những người có tuổi cũng nên nghỉ sớm để nhường chỗ cho đám trẻ, học mờ mắt mà khi ra trường tìm mãi không ra việc. Như tuổi con chẳng hạn, mất việc lúc này là kẹt thiệt, đầu tư vô mấy đứa nhỏ chưa biết tương lai thế nào, chỉ thấy bây giờ lo tướt khói.”
Vợ ông nghe cha con nói chuyện cũng ngứa miệng góp vô:
” Thôi thì “liệu cơm gắp mắm” chứ có gì mà lo, có nỗi khổ nào bằng năm 75 cha ở tù, con một lũ lau nhau , trong túi không có đồng xu mà rồi ai cũng sống nhăn đến bây giờ, sóng đánh đến đâu thì thuyền neo đến đó con ạ.”
Nó nói cũng phải, mười mấy năm nay ông đi cày đóng thuế hộc xì dầu cho mấy người ăn trợ cấp hưởng, như thế là bất hợp lý.
Nhưng có ở nhà chơi với cháu mấy hôm liên tiếp ông mới thấy còn mệt bằng năm lần đi làm, vì chúng nó một lũ lâu nhâu bằng nhau, chưa đứa nào khôn hẳn, hét rát cả họng vẫn không ăn thua. Ông phục bà lắm, thế mới biết cái chịu đựng của đàn bà Việt Nam. Ông bảo bà:
" Thôi, mai tôi phải đi tìm việc , chứ mang tiếng ở nhà mà chả nghỉ ngơi được bao nhiêu. Chán lắm!"
Bà băn khoăn hỏi ông đầy vẻ giễu cợt:
" Ai mướn ông bây giờ? Xem ở Bưu Điện có cần người dán tem thư thì ra đấy mà xin việc."

Ông nhếch mép cười nhạt:

" Cả bà cũng khinh thường thằng già này. Để rồi bà xem, việc nhiều tiền thì hiếm chứ mấy cái lặt vặt thiếu gì."
Bà khuyên ông:
" Ngồi chơi mát ăn bát vàng không muốn, lại cứ thích cực thân.

Hay là làm hãng lau nước đá vậy?"
Biết bà hay trêu ghẹo ông chồng già, vì từ xưa tới nay hai vợ chồng vốn khắc khẩu.
Tự họ trêu ghẹo nhau để sinh tội, chứ có ai bắt họ cãi nhau đâu.
Mà thế thật, số ông hình như phải đi ra khỏi nhà mới khá.

Thời chinh chiến, nếu ông cứ ở nhà " ăn quẩn cối xay" thì làm gì quân đội có những người hùng.

Ông đánh giặc cừ thật, bị giải ngũ ngang xương là tại cái " vận nước" nó tới hồi mạt vận, chứ cứ thử hai thằng đánh ngang sức nhau, ông đâu có chịu thua.
Ngày xưa lúc còn trong quân ngũ, ông đi biền biệt để vợ ở nhà với lũ con.
Cứ mỗi chuyến về phép là vợ ông lại mang bầu, rồi tự động đẻ đái lo liệu một mình, ông đâu có biết thế nào là cảnh " vượt cạn " của phụ nữ.
Sau ngày đương nhiên giải ngũ ấy, ông cũng đương nhiên đi ở tù, bạn bè ông có một số thoát được ra nước ngoài năm bảy mươi lăm, chắc là đương nhiên có số xuất ngoại.
Lần đi tù này ông xa nhà đúng mười niên, khi về thằng con út " mót " được kỳ phép cuối cùng trong đời lính đã lên mười tuổi, đứa con gái lớn đã biết ra chợ giúp mẹ buôn chui bán nhủi .
"Thế chiến quốc, thế xuân thu, gặp thời thế, thế thời phải thế", ông cố nghĩ vậy để đừng bỏ nhà lên rừng ở với khỉ.
Không chỉ vì sợ lũ cháu nghịch như giặc mà ông quyết đi tìm việc, ngay cả chuyện ở nhà với vợ một ngày trọn vẹn cũng làm ông nản chí anh hùng. Bà nói lắm lắm, miệng quang quác suốt ngày như một mụ gà mái lắm điều.

Ông nghĩ vậy chứ không dám nói ra miệng, cũng chỉ vì một lần "trà dư tửu hậu" của lũ đàn ông, điều ví von ấy đã khiến ông bị bà sỉ vả là một lão gà trống vô tích sự.

Khiếp quá cho cái miệng đàn bà, nhưng cũng chả sai tý nào, ông cũng thấy lão gà trống quả vô tâm lắm, cứ " xong việc" là lão ta nhảy tót lên nóc chuồng để te te gáy, mặc kệ lũ gà mái với mấy con gà con. ” Nói có sách, mách có chứng”, chưa bao giờ ông thấy gà trống dẫn gà con đi kiếm ăn, nhưng lão cũng rất hào hoa khi tìm được một con giun, con dế, sẽ không ngại gì gọi lũ mái tơ đến để “share” với nhau chút của ngon.

[Camly]

Thế là ông long lên đi tìm việc, dù mới chỉ ăn tiền thất nghiệp được ba tháng.
Ba tháng ở nhà đi ra đi vào ông thở dài sườn sượt, nhớ lạ lùng tiếng chạy rì rì khi đứng máy, thèm ngửi mùi dầu nhớt và tiếng cười nói xôn xao của những người bạn đồng nghiệp.
Cả một bọn lớn tuổi được cho nghỉ trước, sau đến mấy tay trẻ hơn.
Lúc đầu ai cũng có vẻ lạc quan, công việc xuống chỉ độ ít lâu, chừng giải quyết xong thì kinh tế lại phục hồi, lúc ấy tha hồ mà làm “over-time”.
Nhưng mãi cũng chả thấy khả quan hơn, kinh tế cứ tiếp tục xuống, y như chiếc quan tài được hạ xuống lòng đất là nằm đấy chứ làm gì người chết có khả năng ngồi dậy được.
Bây giờ ông không hy vọng gì kiếm được chỗ nào khá hơn chỗ cũ, dù những việc vớ vẩn có đấy nhưng nặng nhọc quá không hợp khả năng, bây giờ ông lại thương cho người chủ hãng với lối làm việc dễ dãi đối với công nhân, thế mà nhiều người vẫn dài họng ra chê bai, bây giờ mất việc mới thấy tiếc hùi hụi.
Hôm đầu tiên, ông vui vẻ mặc quần áo đi từ sáng sớm, mãi đến trưa mới về ăn cơm. Thấy ông mặt mũi bơ phờ, bà hỏi:
" Sao, có chỗ nào nó nhận chưa?"
Ông chán nản lắc đầu:
” Có một chỗ, mới vào “apply” là nó gọi phỏng vấn ngay, nhưng nó bảo sẽ gọi tới báo sau.”
Bà nhếch mép cười mai mỉa:
" Mỹ mà, chết đến đít nó vẫn lịch sự, chúng tôi sẽ thông báo tới ông có nghĩa là thôi ông về mà ngủ đi cho được việc."
Ông tiếp tục câu chuyện:
“Còn một chỗ nữa lương bổng khá, không nặng nhọc nhưng trèo cao quá không kham nổi.”
Bà lại cười trêu ông:
"Việc gì thế?
Chắc lại lau cửa kính cho mấy cái cao ốc phải không?"
Ông tủm tỉm cười:
"Bà này nói như Thánh. Hồi ấy nhằm nhò gì ba cái lẻ tẻ ấy, thế mà bây giờ già, cứ trèo cao là run, lại còn chóng mặt nữa . . . " .
Bà quay đi nói nhỏ nhỏ một mình:
"Đã bảo hết thời rồi mà. . . "
Rồi bà nói to lên cho ông nghe:
"Ừ, biết lượng sức mình thế là tốt, không như nhiều người leo hết thang rồi mà cứ muốn leo nữa, thế là lộn đầu xuống đất.
"Ngày hôm sau ông lại dậy từ sáng sớm, uống xong ly cà phê nóng ông mặc quần áo tề chỉnh đi kiếm việc làm.
Bà nhìn ông ra xe mà lắc đầu ngao ngán, đúng là ông lão chân hay đi phải ở nhà sinh cuồng cẳng. Đến trưa thì ông về ăn cơm, mặt buồn thiu buồn thỉu. Bà hỏi:
"Sao? Có gì lạ không?"
Ông cười, nhưng cái miệng như mếu xệch đi, trông khổ thân lắm.
Mặt ông lại nhăn nhăn khiến bà hốt hoảng:
"Sao thế?"
"Cái chân."
"Cái chân làm sao?"
Ông cúi xuống bóp bóp cái chân đau:
"Cái chân nó đau. Hôm nay thì họ cần một chân “clean-up”, nhưng mà cái chân nó lại đau, chán thật.”
Bà dọn cơm cho ông ăn, lấy thuốc cho ông uống, nói nho nhỏ một mình:
"Đã bảo hết thời rồi mà."Đang ăn cơm, ông lại há miệng ra nhăn nhó. Bà lại hỏi:
"Sao thế?
Ông ngừng nhai, uống một ngụm nước nóng:
"Cái răng."
"Cái răng làm sao?"
"Cái răng tự nhiên nó muốn tuột ra, bởi vậy hễ ăn gì cứng nó lại cộm lên, đau muốn chết."
Bà nhìn ông tội nghiệp:
“Vậy mà cứ long lên sòng sọc để đi tìm việc làm, ở nhà dẫn cháu đi công viên không thích hơn à?”
Ông gắt:
"Khốn nỗi, chân cẳng thế này không chạy theo chúng nó được."
Bà cười:
"Thế mà họ cứ bảo đàn bà chúng tôi vô tích sự. Chỉ chạy theo mấy đứa nhỏ quanh quanh trong nhà, cũng bằng mấy lần "ếch xơ sai" ngoài đường."

Biết bà lại sắp kể công và gây sự, vì đó là cái "khắc khẩu" thường xảy ra khi vợ chồng ngồi nói chuyện với nhau, chỉ câu trước câu sau là thế nào cũng có chuyện.
Ăn xong, ông bỏ ra ngoài sân, xem mấy chậu kim quất quả đã hườm hườm chín.
Mùa đông năm nay lạnh hơn những năm trước, nên hoa đào hoa mai chẳng thấy trổ hoa, hay là cây cỏ cũng có linh tính mà không chịu toét miệng cười như mỗi năm trời sang Xuân, vì thế mà tuy nhà nào cũng ăn Tết, nhưng không khí dường như vẫn buồn buồn thế nào ấy.
Năm nay ông chẵn sáu chục cái tuổi Tây, còn tuổi Ta phải cộng thêm một tuổi nữa.
Sáu mươi với mấy ông "ăn trên ngồi trước" thì chưa già, còn về được Việt Nam kiếm bồ nhí, nhưng ông mất mẹ nó mười niên trong tù, sức khỏe suy kiệt cho nên trông vẫn già hơn tuổi.
Dạo này cái chân lại trở chứng, lắm hôm đau không nhấc lên được, ông ngẫm nghĩ bản thân mình cũng suy thoái, trách chi thế giới càng đông người, quả đất càng lúc càng già cũng sinh lắm chuyện, chỗ này động đất, chỗ kia lụt lội, nơi nào cũng lãnh đủ.
Buổi trưa, ông khập khiễng đi ra đường chờ xe “school-bus” , đón hai đứa cháu học Mẫu giáo có nửa ngày sắp về, thay cho bà đang dọn dẹp trong bếp.
Một chốc, ba ông cháu đã kéo nhau về, hai đứa nhỏ vừa đi vừa chạy, vừa nắm tay ông mà kéo, mặc cho ông vừa đi vừa nhăn.
Bà đã làm xong việc nhà bếp, chạy ra mắng cháu:
"Khéo ngã ông nội bây giờ."
Dắt cháu vào nhà, bà không quên ngoái ra nói với ông:
“Trên hội già họ đang cần một chân xoa mạt chược đấy, ông có muốn thì lên đấy mà xin việc.”

Nguyên Nhung